Ngày 22/10, Công ty TNHH Jungle Boss phối hợp với các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS) và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố kết quả khảo sát một hố sụt có quy mô lớn tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát, tỉnh Quảng Trị.
Từ dấu hiệu lạ trên ảnh vệ tinh
Hành trình khám phá bắt đầu khi ông Kevin Ditamore, thành viên Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ, quan sát ảnh vệ tinh trên Google Earth và phát hiện một vùng tối bất thường giữa rừng nguyên sinh.
Nghi ngờ đây là dấu hiệu của một cấu trúc địa chất đặc biệt, ông phối hợp với Jungle Boss và các chuyên gia tiến hành kiểm tra bằng thiết bị bay không người lái. Sau ba đợt khảo sát, nhóm xác định được vị trí hố sụt và lên phương án tiếp cận.
Ngày 27/4/2025, đoàn tiền trạm gồm 10 thành viên bắt đầu hành trình xuyên rừng. Tuy nhiên, địa hình hiểm trở, quãng đường di chuyển dài cùng tình trạng thiếu nước và lương thực khiến đoàn phải kết thúc chuyến đi sớm để bảo đảm an toàn.
Từ ngày 23 đến 28/7/2025, đoàn khảo sát gồm 24 người tiếp tục hành trình. Các thành viên vượt hơn 20 km đường rừng, qua những bãi đá tai mèo sắc nhọn để đến miệng hố. Tại đây, họ thiết lập hệ thống dây và thiết bị bảo hộ, lần lượt đu xuống những vách đá gần như thẳng đứng.
Kết quả đo đạc sơ bộ cho thấy miệng hố có hình bầu dục, dài khoảng 190 m, rộng 140 m. Không gian bên trong mở rộng dần về phía đáy, với chiều dài khoảng 250 m, chiều rộng 200 m và độ sâu từ 100–120 m, tương đương chiều cao của một tòa nhà khoảng 40 tầng.
Điểm đặc biệt là các vách đá mở rộng từ trên xuống dưới, tạo nên cấu trúc giống một chiếc bát úp ngược. Theo kết quả đo vẽ sơ bộ, hố sụt có diện tích khoảng 2,18 ha.
Cả khu rừng dưới đáy hố sụt
Không chỉ gây ấn tượng bởi kích thước, hố sụt còn ẩn chứa một không gian tự nhiên đáng chú ý. Dưới những vách đá dựng đứng là thảm thực vật rừng xanh tốt, với nhiều cây gỗ lớn phát triển xen giữa đá vụn và các khu vực chân vách.
Trong quá trình khảo sát, đoàn phát hiện nhiều vỏ ốc, vỏ sò tập trung gần các vách đá. Các thành viên cũng ghi nhận dấu hiệu khỉ sinh sống trong khu vực. Những phát hiện này đặt ra nhiều câu hỏi về lịch sử hình thành và môi trường tự nhiên bên trong hố sụt.
Một câu hỏi khác được các nhà thám hiểm quan tâm là liệu bên dưới hố sụt có tồn tại hệ thống hang động ngầm hay không.
Trong quá trình tìm kiếm, đoàn phát hiện một khe nứt cao khoảng 5 m, sâu 12–15 m nhưng không ghi nhận dòng chảy hay luồng khí lưu thông rõ rệt. Một số khu vực chân vách cũng bị đất đá sạt lở che phủ, gây khó khăn cho việc khảo sát.
Theo các chuyên gia, nước có thể thoát xuống dưới qua những khe nứt nhỏ trong nền đá vôi. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định hố sụt kết nối với một hệ thống hang động ngầm.
Sau chuyến thám hiểm, Jungle Boss đã gửi báo cáo và số liệu khảo sát đến Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Các chuyên gia sẽ tiếp tục nghiên cứu đặc điểm địa chất, địa mạo và hệ sinh thái nhằm làm rõ những bí ẩn của hố sụt, đồng thời bổ sung dữ liệu phục vụ công tác bảo tồn di sản thiên nhiên.
Phong Nha - Kẻ Bàng và những giá trị thiên nhiên đặc biệt
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng nằm ở tỉnh Quảng Trị, có diện tích 123.326 ha, nổi tiếng với địa hình núi đá vôi và hệ thống hang động kỳ vĩ như Sơn Đoòng, Phong Nha.
Năm 2003, Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Năm 2025, di sản được mở rộng thành Di sản thế giới liên biên giới với Vườn quốc gia Hin Nậm Nô (Lào). Đến năm 2026, Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục được công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.
Tháng 9/2026, nơi đây được vinh danh tại World Travel Awards với hai giải thưởng: “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á” và “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu Việt Nam”.
Việc khảo sát hố sụt sâu tới 120 m tiếp tục cho thấy những giá trị địa chất, sinh thái của vùng di sản đang chờ được khám phá và nghiên cứu.
