Mưa sao băng Perseid xuất hiện khi Trái Đất đi qua vùng không gian chứa các mảnh vụn do sao chổi 109P/Swift-Tuttle để lại. Khi những mảnh vật chất nhỏ này lao vào khí quyển Trái Đất với tốc độ khoảng 60 km/giây, chúng nóng lên và tạo ra những vệt sáng trên bầu trời mà chúng ta thường gọi là sao băng.
Perseid là một trong những trận mưa sao băng nổi bật nhất hằng năm và có thể quan sát tại nhiều khu vực ở Bắc bán cầu. Khi đạt cực đại, trong điều kiện quan sát lý tưởng, số sao băng xuất hiện có thể đạt khoảng 50-100 vệt mỗi giờ.
Năm 2026, Perseid dự kiến đạt cực đại vào đêm 12 và rạng sáng 13/8. Đáng chú ý, thời điểm này trùng với ngày xảy ra nhật thực toàn phần 12/8. Tuy nhiên, nếu nhật thực toàn phần chỉ quan sát được tại một phạm vi nhất định trên Trái Đất thì Perseid có thể được nhìn thấy tại phần lớn Bắc bán cầu.
Một yếu tố thuận lợi khác là Mặt Trăng ở pha Trăng non. Khi bầu trời không bị ánh Trăng chiếu sáng, những vệt sao băng mờ sẽ dễ quan sát hơn.
Nhà thiên văn học Aparna Venkatesan, Đại học San Francisco (Mỹ), giải thích ánh Trăng có thể lấn át những vệt sao băng yếu. Vì vậy, Trăng non sẽ mang đến bầu trời tối hơn và tạo điều kiện thuận lợi cho việc quan sát Perseid.
Việt Nam có quan sát được mưa sao băng Perseid?
Việt Nam nằm ở Bắc bán cầu nên người yêu thiên văn có cơ hội quan sát mưa sao băng Perseid trong đợt cực đại này.
Thời gian thuận lợi để quan sát là từ khoảng 23h ngày 12/8 đến trước bình minh 13/8, đặc biệt trong khoảng từ nửa đêm đến sáng sớm. Người xem có thể hướng mắt về vùng trời phía Đông Bắc, nơi có điểm tỏa của mưa sao băng.
Một điểm thú vị là bạn không cần kính thiên văn hay ống nhòm. Mắt thường thậm chí phù hợp hơn bởi sao băng có thể xuất hiện trên một vùng trời rộng.
Để tăng cơ hội bắt gặp những vệt sáng, nên lựa chọn nơi có bầu trời quang đãng, ít bị che khuất và càng xa ánh sáng đô thị càng tốt. Sau khi đến địa điểm quan sát, hãy hạn chế nhìn vào màn hình điện thoại và dành khoảng 20-30 phút để mắt thích nghi với bóng tối.
Tất nhiên, dù Perseid bước vào thời điểm cực đại, việc có thực sự nhìn thấy nhiều sao băng hay không vẫn phụ thuộc đáng kể vào thời tiết tại nơi quan sát. Mây dày hoặc mưa có thể khiến “cuộc hẹn” với Perseid khó trọn vẹn.
