Lo ngại về quyền riêng tư trên ứng dụng nhắn tin
Đầu tháng 5, Meta Platforms thông báo dừng hỗ trợ mã hóa đầu cuối (E2EE) trên tính năng nhắn tin trực tiếp của Instagram. Đây là cơ chế giúp nội dung trò chuyện chỉ người gửi và người nhận có thể đọc được, hạn chế truy cập từ bên thứ ba.
Theo CyberSafe, việc loại bỏ E2EE có thể làm gia tăng nguy cơ lộ dữ liệu, đánh cắp thông tin cá nhân và các hình thức lừa đảo trực tuyến.
Trong khi đó, WhatsApp cũng đang đối mặt với vụ kiện tập thể liên quan đến nghi vấn thu thập và lưu trữ dữ liệu người dùng dù nền tảng này luôn quảng bá khả năng mã hóa đầu cuối.
Trên mạng xã hội X, tỷ phú Elon Musk từng đặt nghi vấn về việc WhatsApp thu thập dữ liệu hành vi người dùng. Nhà sáng lập Telegram Pavel Durov cũng gọi cam kết bảo mật của WhatsApp là “lời nói dối thế kỷ”.
Những tranh luận này nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội toàn cầu, kéo theo làn sóng người dùng chuyển sang các ứng dụng nhắn tin ưu tiên quyền riêng tư và minh bạch dữ liệu hơn.
Người dùng Việt Nam vẫn còn chủ quan
Với nhiều người Việt, ứng dụng chat hiện không chỉ dùng để trò chuyện mà còn lưu trữ hình ảnh cá nhân, giấy tờ tùy thân, thông tin ngân hàng, tài liệu công việc và nhiều nội dung riêng tư khác.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia bảo mật, không ít người dùng vẫn chưa thực sự quan tâm đến “dữ liệu hành vi” mà ứng dụng có thể thu thập, như thời gian truy cập Internet, loại thiết bị sử dụng hay thói quen tương tác trên mạng xã hội.
Trong bối cảnh nhiều nền tảng đẩy mạnh sao lưu đám mây, vấn đề không còn nằm ở việc “ai đọc được tin nhắn”, mà là dữ liệu đang bị khai thác đến mức nào và người dùng thực sự kiểm soát được bao nhiêu thông tin cá nhân.
Điều này càng đáng lo khi các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi. Chỉ cần một đoạn ghi âm, hình ảnh hoặc tin nhắn bị rò rỉ, kẻ xấu có thể tạo ra các kịch bản phishing, deepfake hoặc giả mạo để thao túng tâm lý nạn nhân và người thân.
Nhiều chuyên gia công nghệ cho rằng mô hình kinh doanh của nền tảng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cách dữ liệu được xử lý. Những ứng dụng phụ thuộc nhiều vào quảng cáo thường có xu hướng thu thập lượng lớn dữ liệu hành vi nhằm phục vụ mục tiêu cá nhân hóa nội dung quảng cáo.
Từ đầu năm 2026, Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân đã chính thức có hiệu lực tại Việt Nam, tạo thêm hành lang pháp lý cho việc bảo vệ thông tin người dùng trên không gian số.
Dù vậy, giới chuyên gia khuyến cáo người dùng cần chủ động tìm hiểu cách dữ liệu được lưu trữ, chia sẻ và khai thác. Đồng thời, nên tách biệt rõ giữa mạng xã hội phục vụ giải trí và các ứng dụng nhắn tin dùng để trao đổi thông tin quan trọng nhằm hạn chế rủi ro rò rỉ dữ liệu cá nhân.
