Kết nối để không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau
Hà Nội có hơn 2 triệu trẻ em, chiếm khoảng 24% dân số thành phố. Theo số liệu công bố giữa năm 2026, Thủ đô quản lý 15.210 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và bảo đảm tất cả đều được trợ giúp bằng những hình thức phù hợp. Trong số đó, 14.318 em hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng; 15.819 trẻ có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt cũng được tiếp cận các chính sách hỗ trợ.
Thông tin tại Hội nghị toàn quốc về bảo vệ trẻ em vào tháng 6/2026, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho biết, để sự hỗ trợ trẻ em đến đúng lúc, Hà Nội duy trì mạng lưới 11.015 cộng tác viên làm công tác trẻ em tại cơ sở. Đường dây nóng 0243.22.33.111 hoạt động 24/7 để tiếp nhận thông tin, kết nối trợ giúp. Hiện nay, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em, trực thuộc Sở Y tế Hà Nội là cơ quan kết nối hệ thống mạng lưới cộng tác viên và phụ trách đường dây nóng. Khi cần hỗ trợ về bảo vệ trẻ em, người dân còn có thể gọi Tổng đài quốc gia 111 miễn phí.
Không chỉ quan tâm đến những trường hợp cần bảo vệ khẩn cấp, thành phố còn triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử cho trẻ dưới 6 tuổi, khám sàng lọc định kỳ và khám lưu động tại cộng đồng. Các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng cũng hướng tới trẻ em vùng dân tộc thiểu số, miền núi và các cơ sở bảo trợ xã hội.
Điểm đáng chú ý của mô hình là sự kết nối giữa cộng tác viên, chính quyền, cơ sở y tế và các dịch vụ trợ giúp. Nhờ đó, khó khăn của trẻ có thể được phát hiện, hỗ trợ từ sớm thay vì chờ đến khi xảy ra vụ việc.
Chính sách đến đúng nơi, đúng nhu cầu
Tại Đà Nẵng, nhiều chính sách được xây dựng từ những nhu cầu thiết thực của trẻ em: được chăm sóc sức khỏe, đến trường và nhận trợ giúp khi gia đình gặp khó khăn.
Theo số liệu công bố tháng…. năm 2026, thành phố có gần 700.000 trẻ em, trong đó 16.020 em có hoàn cảnh đặc biệt. Hơn 10.284 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn được hưởng chính sách trợ giúp xã hội; hơn 872 trường hợp còn được hỗ trợ theo chính sách riêng của địa phương.
Một cách làm cụ thể là HĐND thành phố ban hành chính sách hỗ trợ phẫu thuật tim cho trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh. Đà Nẵng cũng có chính sách phát triển giáo dục mầm non tại các khu công nghiệp, nơi nhiều gia đình công nhân có nhu cầu gửi con.
Trong chăm sóc sức khỏe, 100% trẻ em dưới 6 tuổi trên địa bàn được cấp thẻ bảo hiểm y tế; hơn 95% trẻ dưới 5 tuổi được bổ sung vitamin A. Thành phố có 21 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và duy trì 3.319 cộng tác viên dân số - y tế - trẻ em tại thôn, tổ dân phố. Trung tâm Công tác xã hội thành phố là đầu mối tiếp nhận thông tin, hỗ trợ, can thiệp và kết nối các dịch vụ cần thiết.
Từ phẫu thuật tim, dinh dưỡng đến hỗ trợ học tập, điểm chung của những chính sách này là cố gắng đáp ứng từng nhu cầu cụ thể, nhất là với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Dạy bơi an toàn để phòng, chống đuối nước
Ở phạm vi nhiều địa phương, chương trình phòng, chống đuối nước trẻ em là ví dụ về sự phối hợp giữa cơ quan nhà nước và các đối tác quốc tế. Chương trình được Chính phủ Việt Nam và Quỹ từ thiện Bloomberg khởi động từ năm 2018, với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các đơn vị liên quan. Hiện nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) thực hiện chức năng tham mưu về bảo vệ, chăm sóc trẻ em, tích cực phối hợp với các địa phương tiếp tục triển khai Chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021 – 2030 (Quyết định số 1248/QĐ-TTg ngày 19/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ).
Từ 8 tỉnh trong giai đoạn đầu, hoạt động được mở rộng tới 17 tỉnh. Không chỉ tổ chức lớp học bơi, chương trình còn hướng dẫn kỹ năng an toàn trong môi trường nước, tập huấn cho cán bộ cộng đồng và vận động cha mẹ quan tâm giám sát trẻ nhỏ ở những nơi tiềm ẩn nguy cơ đuối nước..
Theo Bộ Y tế, từ năm 2018 đến tháng 3/2026, hơn 400.000 trẻ em đã được học bơi an toàn; trong đó, hơn 75.000 em được hỗ trợ từ Quỹ từ thiện Bloomberg và hơn 334.000 em được học từ nguồn lực đối ứng của địa phương. Ngoài ra, hơn 52.000 trẻ được tham gia các lớp kỹ năng an toàn trong môi trường nước.
Chương trình còn đào tạo hơn 1.500 huấn luyện viên bơi có chứng nhận, tập huấn cho 2.250 cán bộ cộng đồng; lắp đặt 14 bể bơi di động mới ở vùng khó khăn và huy động hơn 150 bể bơi địa phương phục vụ dạy bơi. Đây là những điều kiện quan trọng để các lớp học được duy trì lâu dài.
Từ mạng lưới người làm công tác trẻ em ở Hà Nội, chính sách chăm lo tại Đà Nẵng đến các lớp bơi an toàn, mỗi mô hình mang một cách làm riêng. Điểm gặp nhau là lấy nhu cầu của trẻ em làm trung tâm, kết nối nguồn lực và phòng ngừa rủi ro từ sớm. Đó cũng là cách đưa tinh thần Chỉ thị số 28-CT/TW của Bộ Chính trị và mục tiêu phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em theo Quyết định số 1248/QĐ-TTg vào cuộc sống.
