Các nhà khoa học vừa công bố một nghiên cứu mới trên tạp chí Nature Astronomy, cung cấp những phép đo chính xác nhất từ trước đến nay về sao Mộc. Kết quả cho thấy đường kính tại xích đạo của hành tinh này vào khoảng 88.841 dặm, tương đương hơn 143.000 km, nhỏ hơn khoảng 5 dặm so với các ước tính trước đây.
Đường kính đo từ cực Bắc đến cực Nam của sao Mộc cũng được điều chỉnh, ở mức khoảng 83.067 dặm, tức nhỏ hơn khoảng 15 dặm so với con số từng được chấp nhận. Điều này cho thấy hành tinh khí khổng lồ này dẹt hơn so với nhận định lâu nay.
Theo Yohai Kaspi, nhà khoa học hành tinh thuộc Viện Khoa học Weizmann (Israel) và đồng tác giả nghiên cứu, kích thước của sao Mộc không thay đổi, nhưng cách đo lường của con người đã trở nên chính xác hơn nhờ công nghệ hiện đại.
Trước đây, phần lớn dữ liệu về kích thước sao Mộc được xây dựng từ các phép đo của tàu thăm dò Voyager và Pioneer của NASA vào cuối thập niên 1970. Sau gần nửa thế kỷ, các nhà khoa học đã có thêm nhiều công cụ và phương pháp phân tích mới.
Bước ngoặt đến từ tàu thăm dò Juno của NASA, đang quay quanh sao Mộc từ năm 2016. Nhóm nghiên cứu đã phân tích 26 phép đo mới được Juno thu thập trong quỹ đạo mở rộng của sứ mệnh.
Khi Juno bay ra phía sau sao Mộc so với góc nhìn từ Trái Đất, các tín hiệu vô tuyến liên lạc giữa tàu và Trái Đất phải đi xuyên qua bầu khí quyển dày đặc của hành tinh này. Quá trình đó khiến tín hiệu bị bẻ cong, và chính độ cong này giúp các nhà khoa học đo đạc chính xác hơn cấu trúc khí quyển cũng như kích thước thực của hành tinh.
Thông qua việc phân tích các tín hiệu vô tuyến, nhóm nghiên cứu đã xây dựng bản đồ chi tiết về nhiệt độ, mật độ vật chất và cấu trúc bên trong sao Mộc. Các mô hình mới cũng lần đầu tính đến tác động của những luồng gió cực mạnh trong khí quyển hành tinh, yếu tố trước đây chưa được đưa vào đầy đủ.
Những dòng gió khổng lồ bên dưới các tầng mây dày đặc của sao Mộc có thể ảnh hưởng đến hình dạng tổng thể của hành tinh. Nhờ dữ liệu mới, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn về cấu trúc bên trong cũng như động lực học của hành tinh này.
Theo nhóm nghiên cứu, việc điều chỉnh kích thước dù chỉ vài dặm cũng có ý nghĩa lớn trong khoa học hành tinh. Các mô hình về cấu trúc bên trong sao Mộc, bao gồm lõi, lớp khí và các dòng vật chất chuyển động, nay đã phù hợp hơn với các dữ liệu về trường hấp dẫn và khí quyển.
Phát hiện này cũng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn quá trình hình thành và tiến hóa của Hệ Mặt Trời. Sao Mộc được cho là hành tinh đầu tiên hình thành trong hệ hành tinh của chúng ta và đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quỹ đạo cũng như sự phân bố vật chất của các hành tinh khác.
Việc hiểu rõ cấu trúc và lịch sử của sao Mộc vì thế không chỉ giúp giải mã bí ẩn của hành tinh khổng lồ này mà còn góp phần làm sáng tỏ quá trình hình thành của các hành tinh, trong đó có Trái Đất.
