Trong nhiều năm, giới khoa học đã biết rằng sao Hỏa từng có nước lỏng. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn là liệu nước chỉ tồn tại dưới dạng sông hồ nhỏ lẻ hay từng hình thành đại dương quy mô lớn. Nghiên cứu mới đã tiếp cận vấn đề theo hướng khác, thay vì chỉ tìm dấu vết “đường bờ biển”.
Các nhà khoa học mô phỏng việc rút cạn đại dương trên Trái Đất để xác định những đặc điểm địa hình còn lại. Kết quả cho thấy các thềm lục địa, những vùng đất bằng phẳng nằm dưới mực nước biển, là dấu hiệu ổn định và đáng tin cậy hơn so với đường bờ biển vốn dễ bị biến đổi.
Áp dụng phương pháp này, nhóm nghiên cứu phát hiện một vùng địa hình rộng lớn ở bán cầu bắc sao Hỏa có đặc điểm tương tự thềm lục địa. Khu vực này nằm ở độ sâu từ khoảng 1.800 đến 3.800 mét so với mực nước giả định và có quy mô đủ lớn để từng bao phủ tới một phần ba bề mặt hành tinh.
Theo các nhà khoa học, cấu trúc như vậy không thể hình thành trong thời gian ngắn hoặc từ các hồ nhỏ. Thay vào đó, nó cho thấy sự tồn tại của một khối nước lớn và ổn định trong hàng triệu năm, điều kiện quan trọng nếu sự sống từng xuất hiện.
Nghiên cứu cũng chỉ ra sự trùng khớp giữa vị trí thềm lục địa và các châu thổ sông trên sao Hỏa, dạng địa hình thường hình thành khi dòng chảy đổ ra biển. Sự tương đồng này càng củng cố giả thuyết về một đại dương cổ đại.
Phát hiện được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu từ Đại học Texas tại Austin và Viện Công nghệ California, công bố trên Nature ngày 15.4. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc giải mã lịch sử địa chất của sao Hỏa.
Dù vậy, nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ, đặc biệt là cơ chế hình thành các thềm lục địa trên hành tinh này. Trong tương lai, các sứ mệnh thăm dò có thể tập trung vào khu vực này để tìm kiếm dấu vết sinh học, nếu chúng từng tồn tại trong quá khứ xa xôi của Hành tinh Đỏ.
