8 kết quả nội bật của ngành Giáo dục
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao và cơ bản thống nhất với các báo cáo, ý kiến tại hội nghị. Thủ tướng Chính phủ khẳng định, ngành Giáo dục có sự quan tâm rất lớn của Đảng, Nhà nước, trực tiếp là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực cũng thường xuyên trao đổi, làm việc với Bộ GD&ĐT.
Cảm ơn các đại biểu đã quan tâm tham dự hội nghị, Thủ tướng Chính phủ cho rằng, đột phá về GD&ĐT đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự quan tâm thích đáng của các địa phương, nhất là các Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố.
Thủ tướng Chính phủ đánh giá, năm học 2025-2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực then chốt, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển GD&ĐT. Trong bối cảnh đó, ngành Giáo dục đã nỗ lực lớn, quyết tâm cao và đạt nhiều kết quả quan trọng với 8 kết quả nổi bật.
Thứ nhất, thể chế, cơ chế, chính sách tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; đã ban hành số lượng lớn văn bản pháp luật, đặc biệt là các luật về giáo dục, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và Luật Nhà giáo, tạo bước đột phá phát triển giáo dục, đào tạo và chăm lo, tôn vinh đội ngũ nhà giáo. Việc này nhận được sự quan tâm rất lớn, trực tiếp, thường xuyên, liên tục của các cấp có thẩm quyền.
Thứ hai, cơ hội tiếp cận giáo dục tiếp tục được mở rộng; công bằng trong giáo dục được chú trọng. Các chính sách miễn, hỗ trợ học phí, sách giáo khoa, bữa ăn, tín dụng, học bổng, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn tiếp tục được quan tâm. Quyết liệt tập trung xây dựng 229 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, cơ bản hoàn thành 109 trường phục vụ năm học 2026-2027.
Thứ ba, chương trình giáo dục phổ thông được triển khai hiệu quả; giáo dục STEM, ngoại ngữ, năng lực số, trí tuệ nhân tạo được chú trọng; học sinh Việt Nam tiếp tục đạt thành tích cao tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế (8 đoàn dự thi đều có học sinh đoạt giải; trong đó có 15 huy chương vàng, 21 huy chương bạc, 7 huy chương đồng và 1 bằng khen).
Thứ tư, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập được triển khai quyết liệt theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước (tổng số cơ sở giáo dục dự kiến giảm từ 37.515 xuống 18.575 cơ sở (giảm 50,5%); giảm 32.625 hiệu trưởng, hiệu phó và 11.041 nhân viên trường học).
Thứ năm, chính sách, chế độ phụ cấp, thu hút, sử dụng nhà giáo được hoàn thiện (Nghị định số 182/2026/NĐ-CP ngày 22/5/2026 của Chính phủ điều chỉnh tăng phụ cấp ưu đãi theo nghề của giáo viên lên mức từ 45%-80%, của nhân viên trường học bổ sung 20% - đây là chính sách rất mạnh, rất đột phá); ban hành các cơ chế, chính sách mới về giảng viên đồng cơ hữu, thu hút chuyên gia, nhà khoa học.
Thứ sáu, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chuyển biến tích cực; quy mô người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ chiến lược tăng (năm 2026, hơn 53% thí sinh đăng ký xét tuyển đại học có nguyện vọng vào các ngành STEM; chỉ tiêu 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đạt 138.535, tăng 13%).
Thứ bảy, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đẩy mạnh; cơ sở dữ liệu giáo dục đào tạo được kết nối với dữ liệu dân cư và VNeID (cơ sở dữ liệu được cập nhật với khoảng 50.000 cơ sở giáo dục, hơn 27 triệu học sinh, sinh viên và trên 1,4 triệu giáo viên; tạo trên 18 triệu học bạ số).
Thứ tám, công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 được triển khai tích cực; chú trọng từ tuyển sinh đầu cấp, tăng cường cơ sở vật chất, trường lớp, chương trình và sách giáo khoa, hỗ trợ dạy và học theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao, biểu dương sự tâm huyết, trách nhiệm, quyết tâm, nỗ lực và chúc mừng những kết quả quan trọng, tích cực của toàn ngành Giáo dục trong năm học vừa qua, đóng góp vào thành tựu chung của đất nước.
Những điểm cần quan tâm
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ những thách thức, tồn tại, hạn chế, trong đó nhấn mạnh: "Toàn ngành cần đánh giá kỹ việc đã nắm, đã quán triệt sâu sắc, đã hiểu kỹ, hiểu đúng chưa tư duy chiến lược, chủ trương, đường lối, tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về đột phá phát triển về GD&ĐT; chúng tôi thấy có mặt còn hạn chế".
Bên cạnh những kết quả về hoàn thiện thể chế, công tác tham mưu chính sách để hoàn thiện khuôn khổ pháp luật trong lĩnh vực GD&ĐT có mặt còn hạn chế; công tác tham mưu xử lý những nội dung trong chương trình hành động thực hiện tiến độ còn chậm, có lĩnh vực chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu.
Việc tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách về GD&ĐT có nơi còn chậm, chưa hiệu quả; năng lực thực thi ở một số cấp còn hạn chế. Vẫn còn tình trạng thiếu giáo viên, phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học, đây là vấn đề cần đặc biệt ưu tiên, tập trung để giải quyết ngay, có hiệu quả thời gian tới.
Đổi mới tư duy, sáng tạo, mạnh dạn đột phá, dám thay đổi trong Bộ, các đơn vị thuộc Bộ và trong toàn ngành có mặt còn hạn chế, chưa mạnh mẽ, chưa đáp ứng yêu cầu. Đổi mới bên trong ở một số nhà trường, cơ sở giáo dục chưa thực chất, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển; phương pháp dạy và học, kiểm tra, đánh giá còn nặng về điểm số và thi cử; chất lượng sách giáo khoa có mặt còn hạn chế; tình trạng bệnh thành tích, gian lận, dạy thêm, học thêm biến tướng, tiêu cực trong thi cử, gánh nặng chi phí cho gia đình và phụ huynh học sinh vẫn còn diễn ra, gây bức xúc, ảnh hưởng đến uy tín của ngành.
"Chúng ta nói bệnh thành tích trong thi cử, nhưng các thầy cô dạy học sinh thì điều đầu tiên phải là đạo đức, ý thức tuân thủ pháp luật, thượng tôn pháp luật phải đặt lên hàng đầu. Những vi phạm, gian lận trong thi cử như thế không thể nói chỉ là bệnh thành tích mà là ý thức chấp hành pháp luật, đặc biệt là của các thầy, cô giáo. Đây là vấn đề rất lớn của ngành, cần hết sức quan tâm", Thủ tướng Chính phủ phát biểu.
Cùng với đó, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, vấn đề đảm bảo sức khỏe thể chất, tinh thần, văn hóa học đường và an toàn trường học còn những bất cập, còn xảy ra bạo lực học đường, mất an toàn thực phẩm trong trường học và các biểu hiện lệch chuẩn. Đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu, liên kết giữa đào tạo với doanh nghiệp, thị trường lao động chưa chặt chẽ, nghiên cứu khoa học chưa chuyển mạnh thành công nghệ, sản phẩm, sáng chế và giá trị gia tăng.
Chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu còn chậm, ứng dụng khoa học công nghệ, liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp, bộ, ngành, địa phương, thị trường chưa đáp ứng yêu cầu.
Các địa phương có nơi chưa dành sự quan tâm thích đáng cho ngành Giáo dục, về vấn đề biên chế, trường, thiết bị, bố trí công chức quản lý giáo dục cũng còn chưa đầy đủ.
Thủ tướng Chính phủ đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt là ngành Giáo dục phải nhìn nhận đúng những thách thức, yêu cầu đặt ra, thẳng thắn nghiêm túc, không né tránh những tồn tại, hạn chế này; phải xác định nguyên nhân khách quan và chủ quan, trách nhiệm và đề xuất giải pháp khắc phục ngay trong năm học mới 2026-2027 và thời gian tới.
Năm học 2026-2027 phải là năm chuyển trạng thái
Định hướng chủ đạo trong năm học mới, Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, năm học 2026-2027 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính đột phá, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh tại buổi làm việc ngày 25/8/2026 về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD&ĐT: Năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng; phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới tạo đột phá phát triển giáo dục, đào tạo.
"Đây là định hướng tư duy chủ đạo của ngành Giáo dục trong năm học mới. Với tinh thần đó, năm học 2026-2027 phải là năm chuyển trạng thái: Từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện có hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả; từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy và mỗi người học và từ bên trong toàn ngành Giáo dục", Thủ tướng Chính phủ nêu rõ.
Hội nghị thống nhất cao phương châm của năm học 2026-2027 là: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất". Thủ tướng Chính phủ đề nghị các bộ, ngành, cơ quan, địa phương tập trung quán triệt và thực hiện tốt một số định hướng chủ đạo.
Thứ nhất, chuyển mạnh trọng tâm từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất, tạo kết quả đầu ra rõ nét, đưa các chính sách mới về giáo dục, đào tạo thực sự đi vào cuộc sống. Tập trung xử lý các điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực; kết quả phải được đo bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường, chất lượng nguồn nhân lực.
Thứ hai, tập trung xử lý quyết liệt các tồn tại, hạn chế về đội ngũ và cơ sở vật chất; bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên"; không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường. Rà soát, xử lý tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng, trang thiết bị; quá tải trường lớp tại đô thị, khu công nghiệp. Sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục chuyển sang làm công tác giảng dạy. Chuẩn bị đầy đủ điều kiện cần thiết để đưa các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới vào hoạt động, nhất là thường xuyên rà soát hoàn thiện cơ chế quản lý, hướng dẫn các địa phương triển khai, bảo đảm vận hành hiệu quả nhất, tối ưu hóa, nhất là trong huy động nguồn lực, bố trí đội ngũ cán bộ, giáo viên.
Thứ ba, đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá; tiếp tục lắng nghe các ý kiến của các chuyên gia, địa phương và đánh giá, đề xuất giải pháp đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Tiếp tục rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá; kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học. Rà soát các quy định về hồ sơ, sổ sách, báo cáo; chấm dứt tình trạng phát sinh các loại hồ sơ, sổ sách ngoài quy định, tránh tình trạng mất thời gian ngoài chuyên môn không đáng có cho các thầy cô giáo. Tăng cường giáo dục lịch sử dân tộc, truyền thống yêu nước, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; tiếng Anh và ngoại ngữ; nâng cao năng lực số, STEM và sử dụng, ứng dụng AI có chọn lọc.
Thứ tư, bảo đảm an ninh, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, "thầy ra thầy - trò ra trò". Thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; rà soát toàn bộ quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm, đề cao trách nhiệm người đứng đầu.
Thứ năm, GD&ĐT phải đi trước một bước phục vụ đổi mới mô hình phát triển của đất nước. Giáo dục nghề nghiệp phải gắn chặt với doanh nghiệp và thị trường lao động. Giáo dục đại học phải thực sự trở thành trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ (tập trung cho bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới và các công nghệ chiến lược).
"Tương lai tới đây nền kinh tế chuyển đổi như thế nào, đất nước có phát triển nhanh, bền vững hay không phụ thuộc vào nguồn nhân lực. Nếu không nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực, thì không cách gì có thể đổi mới mô hình phát triển đất nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế", Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.
Thứ sáu, đẩy mạnh triển khai quyết liệt hơn nữa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, lấy dữ liệu làm nền tảng đổi mới quản trị. Hoàn thiện các cơ sở dữ liệu GD&ĐT "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Đưa nội dung giáo dục về trí tuệ nhân tạo vào chương trình, hoạt động dạy và học phù hợp. Triển khai ngay việc khám sức khỏe cho học sinh, sinh viên từ đầu năm học, kết hợp với hoàn thiện học bạ số của học sinh, sinh viên và kết nối với sổ sức khỏe điện tử, Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Ngành Giáo dục chung sức, đồng lòng, hành động quyết liệt
Với các tỉnh, thành phố, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Ban Thường vụ xác định giáo dục đào tạo là ưu tiên trọng điểm, cần quan tâm thường xuyên để lãnh đạo, chỉ đạo, hỗ trợ ngành Giáo dục thực hiện tốt các nhiệm vụ; các Bí thư, Chủ tịch định kỳ làm việc với ngành để kịp thời lắng nghe, xử lý các kiến nghị và vướng mắc theo thẩm quyền.
UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng GD&ĐT trên địa bàn; bảo đảm an toàn trường học, an toàn thực phẩm; kỷ cương dạy học và thi cử; điều kiện ăn, ở, học tập cho học sinh nội trú, bán trú.
Các địa phương rà soát nhu cầu, tuyển dụng hết biên chế được giao; điều động, bố trí, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên, không để tình trạng thừa, thiếu giáo viên kéo dài. Rà soát quy hoạch, ưu tiên quỹ đất, vốn đầu tư cho các khu vực thiếu trường lớp, đô thị, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới; tăng cường rà soát các trụ sở công dôi dư để tiếp tục bố trí cho các cơ sở giáo dục.
Cùng với đó, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, nhất là chế độ tài chính, dạy thêm, học thêm, thi cử, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm sai phạm, không né tránh, bao che; nâng cao năng lực quản lý cấp cơ sở. Nghiên cứu có nguồn lực hỗ trợ bổ sung cho ngành GD&ĐT, nhất là về chế độ, chính sách, sách giáo khoa, trang thiết bị.
Thủ tướng Chính phủ khẳng định, với quan điểm GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, Đảng, Nhà nước và toàn xã hội luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục và đào tạo. "Năm học mới 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao là phải tạo đột phá, thay đổi thực chất trong GD&ĐT. Mục tiêu cuối cùng là người học tốt hơn, người thầy tốt hơn, nhà trường tốt hơn và nguồn nhân lực của đất nước tốt hơn", Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.
Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, chúng ta mong muốn và tin tưởng rằng toàn ngành Giáo dục sẽ phát huy truyền thống tốt đẹp, vẻ vang và những kết quả quan trọng đạt được; với nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm, quyết tâm, khát vọng đổi mới; luôn đoàn kết, chung sức, đồng lòng, hành động quyết liệt, để năm học 2026-2027 thực sự là năm học "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất", tạo nền tảng vững chắc đột phá phát triển GD&ĐT, đưa đất nước ngày càng phát triển trong thời gian tới.
