Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư
Sau hơn 70 năm hình thành và phát triển, ngành xuất bản Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa tri thức, bồi đắp văn hóa và xây dựng con người. Trước yêu cầu của thời đại số, Chỉ thị của Ban Bí thư tiếp tục đặt ra định hướng mới nhằm đưa xuất bản trở thành ngành hiện đại, bắt nhịp xu thế toàn cầu.
Theo đó, Chỉ thị của Ban Bí thư nhấn mạnh phát triển văn hóa đọc gắn với chuyển đổi số, tạo nền tảng xây dựng xã hội học tập và nâng cao vị thế ngành xuất bản Việt Nam.
Văn hóa đọc – nền tảng của xã hội học tập
Chỉ thị khẳng định, phát triển văn hóa đọc là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân cách và khơi dậy tinh thần học tập suốt đời trong mỗi người dân.
Trong thời gian tới, phong trào đọc sách sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trên phạm vi toàn quốc, gắn với xây dựng các không gian đọc thân thiện, hiện đại. Hệ thống thư viện từ Trung ương đến địa phương được đầu tư đồng bộ; thư viện số, tủ sách điện tử, nền tảng đọc trực tuyến sẽ ngày càng phổ biến, giúp bạn đọc tiếp cận tri thức dễ dàng hơn.
Đặc biệt, trong trường học, việc hình thành thói quen đọc sách cho học sinh được coi là nhiệm vụ quan trọng. Các mô hình thúc đẩy văn hóa đọc trong nhà trường như “Đọc và làm theo báo Đội”, câu lạc bộ sách, ngày hội đọc sách… sẽ được nhân rộng, giúp các bạn nhỏ khám phá tri thức một cách chủ động, sáng tạo.
Bên cạnh đó, việc xuất bản sách song ngữ, sách cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng được chú trọng, bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận tri thức, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển.
Số hóa – động lực phát triển ngành xuất bản
Chuyển đổi số được xác định là xu hướng tất yếu, tạo bước đột phá cho ngành xuất bản trong giai đoạn mới.
Theo Chỉ thị, các nhà xuất bản cần đẩy mạnh phát triển sách điện tử, sách nói, nền tảng nội dung số đa phương tiện. Việc ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn sẽ góp phần nâng cao chất lượng nội dung, tối ưu quy trình xuất bản và mở rộng khả năng tiếp cận bạn đọc.
Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, phần lớn hoạt động xuất bản sẽ được số hóa, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, hình thành hệ sinh thái xuất bản số hiện đại.
Bên cạnh đó, việc xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung, phát triển các nền tảng phát hành sách trực tuyến, kết nối với hệ thống thư viện số sẽ giúp lan tỏa tri thức nhanh chóng, hiệu quả hơn trong xã hội.
Yêu cầu triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương
Để Chỉ thị đi vào cuộc sống, Ban Bí thư giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị:
Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về xuất bản; bổ sung các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới, đặc biệt là thúc đẩy xuất bản điện tử và xuất bản số.
Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về xuất bản; sắp xếp hệ thống cơ quan xuất bản theo hướng tinh gọn; hoàn thiện chính sách đầu tư công, cơ chế tài chính ưu đãi để thu hút nguồn lực xã hội tham gia phát triển ngành xuất bản.
Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng các đề án lớn như Chương trình sách quốc gia, Đề án phát triển xuất bản điện tử; triển khai các chương trình đưa sách Việt Nam ra thế giới và đưa sách thế giới vào Việt Nam; tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa đọc trong xã hội.
Đảng ủy Bộ Tài chính nghiên cứu, bổ sung chính sách ưu đãi về thuế, đầu tư, đặt hàng xuất bản; xây dựng các quỹ hỗ trợ phát triển xuất bản, dịch thuật, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị của sách Việt Nam.
Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu ngành xuất bản, phát triển hạ tầng công nghệ; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình xuất bản, in và phát hành.
Đảng ủy Thanh tra Chính phủ, Đảng ủy Công an Trung ương tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực xuất bản, nhất là in lậu, phát hành trái phép, vi phạm bản quyền.
Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tiếp tục xây dựng hệ thống xuất bản, thư viện trong quân đội theo hướng hiện đại, đáp ứng nhu cầu đọc, học tập, giải trí của cán bộ, chiến sĩ.
Đảng ủy Bộ GD&ĐT phối hợp xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực xuất bản; nghiên cứu đưa tiết đọc sách thành nội dung phù hợp trong trường học; phát triển hệ thống thư viện học đường hiện đại, góp phần hình thành thói quen đọc sách cho học sinh, sinh viên.
Các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện Chỉ thị; xây dựng kế hoạch phát triển văn hóa đọc, đầu tư hệ thống thư viện, tủ sách tại địa phương; định kỳ báo cáo kết quả thực hiện.
Đảng ủy MTTQ Việt Nam, các đoàn thể Trung ương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên, đoàn viên và Nhân dân tham gia phát triển văn hóa đọc; xây dựng phong trào đọc sách sâu rộng trong cộng đồng.
Hội Xuất bản Việt Nam phát huy vai trò kết nối các đơn vị trong ngành, nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản, thúc đẩy phát triển thị trường sách và văn hóa đọc.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chỉ thị; tổ chức tuyên truyền, tổng kết, báo cáo Ban Bí thư theo quy định.
