Những vùng đất tiêu biểu cho tương lai bền vững
Nhân Ngày Môi trường Thế giới 5/6, UNESCO đã công bố danh sách 14 khu dự trữ sinh quyển mới được ghi danh trong năm 2026. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và áp lực phát triển đô thị.
Theo UNESCO, các khu dự trữ sinh quyển không chỉ là những vùng thiên nhiên được bảo vệ mà còn được xem là những “phòng thí nghiệm sống”, nơi con người tìm kiếm giải pháp hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế - xã hội.
Với việc bổ sung thêm 14 địa điểm mới, Mạng lưới Khu dự trữ sinh quyển thế giới hiện có 797 khu tại 145 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Khác với các công viên địa chất toàn cầu tập trung vào giá trị địa chất, các khu dự trữ sinh quyển đại diện cho những hệ sinh thái tiêu biểu của Trái đất, nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại và phát triển bền vững.
Từ đảo quốc Caribe đến những đô thị xanh
Một trong những địa điểm đáng chú ý nhất trong danh sách năm nay là Aruba, quốc đảo nằm ở phía nam vùng biển Caribe.
Đây là lần đầu tiên toàn bộ lãnh thổ Aruba được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Khác với hình ảnh quen thuộc về những hòn đảo nhiệt đới xanh mát, Aruba nổi bật với hệ sinh thái bán sa mạc độc đáo cùng cảnh quan khô hạn hiếm gặp giữa đại dương.
Tại Bắc Mỹ, thành phố Québec của Canada cũng được ghi danh vào mạng lưới khu dự trữ sinh quyển. Đây được xem là minh chứng cho xu hướng bảo tồn đa dạng sinh học ngay trong môi trường đô thị, nơi con người sinh sống và phát triển kinh tế.
Ở Đông Nam Á, khu dự trữ sinh quyển Nino Konis Santana của Timor-Leste trở thành khu dự trữ sinh quyển đầu tiên của quốc gia này.
Khu vực này nằm trong Tam giác San hô, vùng biển được mệnh danh là “Amazon của đại dương”, nơi tập trung hơn 75% số loài san hô trên thế giới. Đồng thời, đây cũng là nơi bảo tồn khu rừng nguyên sinh lớn nhất còn lại của Timor-Leste.
Trong khi đó, tại Nam Mỹ, khu vực Sur del Alto Paraná của Paraguay được UNESCO ghi danh nhờ sở hữu một phần của Rừng Đại Tây Dương Paraná – một trong những hệ sinh thái giàu đa dạng sinh học nhất nhưng cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng trên thế giới.
Bảo tồn thiên nhiên và phát triển có thể song hành
Theo Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany, các khu dự trữ sinh quyển đang chứng minh rằng bảo vệ thiên nhiên và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người hoàn toàn có thể được thực hiện song song.
Trong bối cảnh nhiều điểm đến trên thế giới đối mặt với tình trạng quá tải du lịch, ô nhiễm môi trường và suy giảm tài nguyên thiên nhiên, các khu dự trữ sinh quyển ngày càng trở thành những mô hình tham khảo quan trọng cho tương lai.
Những khu vực này cho thấy phát triển kinh tế, bảo tồn thiên nhiên và nâng cao đời sống cộng đồng không phải là những mục tiêu đối lập, mà có thể hỗ trợ lẫn nhau nếu được quản lý theo hướng bền vững.
