5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau
Ngày Tết, hầu như trên bàn thờ tổ tiên nhà nào cũng trưng một mâm ngũ quả, vừa đẹp mắt vừa hàm ý những điều ước nguyện của gia chủ trong năm mới sắp tới.
Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, tiến sỹ Trần Hữu Sơn, Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian, mâm ngũ quả gồm 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau. Mâm ngũ quả xuất phát từ quan niệm âm dương ngũ hành – vạn vật hòa hợp cũng trời đất. Theo thuyết duy vật cổ đại, tất cả mọi vật chất đều được tạo nên bởi 5 yếu tố ban đầu gồm: nước, lửa, đất, cây cỏ và kim loại.
Mâm ngũ quả ngoài Bắc.
Con số 5 - “ngũ” - tương ứng với ngũ hành, là một con số rất tốt trong quan niệm phong thủy thể hiện sự phát triển bền vững, mạnh mẽ. Chính vì vậy, mâm ngũ quả trên bàn thờ nhằm thể hiện mong muốn âm dương hòa hợp, sinh sôi nảy nở, phát triển.
Ông Sơn cho hay, trong mâm ngũ quả không có quy định chuẩn cụ thể những loại quả gì, tùy từng nơi, từng vùng mà gia chủ chuẩn bị các loại quả. Chính vì vậy, ở mỗi vùng miền lại có 5 loại quả khác nhau. Ví dụ ở miền Bắc thường có 5 loại quả như chuối, bưởi, quýt, hồng, đào. Trong đó, nải chuối hầu như không thể thay thế, bởi nó to bè ra, để được các loại quả khác lên trên. Nải chuối có các quả bao lên như bàn tay, có ý che chở, sự sung túc, đùm bọc.
Trong khi đó, mâm ngũ quả trong miền Nam, gồm có “cầu sung vừa đủ xài”. Đây là cách nói gần âm, theo nghĩa riêng, thể hiện mong muốn của gia chủ. Năm loại quả bao gồm: Mãng cầu, dừa, quả sung, đu đủ, xoài.
Mâm ngũ quả trong Nam
Ý nghĩa các loại quả
Chuối: Tượng trưng cho con cháu sum vầy, quây quần, đầm ấm, hứng lấy may mắn, bao bọc và chở che.
Phật thủ: Bàn tay Phật che chở cho cả gia đình.
Bưởi: Mong muốn an khang, thịnh vượng.
Cam, quýt: Tượng trưng cho sự thành đạt.
Lựu: Nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.
Đào: Thể hiện sự thăng tiến.
Táo: Phú quý, giàu sang.
Thanh long: Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc.
Dưa hấu: Căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn.
Quả trứng gà: Lộc trời cho.
Sung: Gắn với biểu tượng sung mãn, sức khỏe và tiền bạc.
Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy.
Xoài (phát âm giống như “xài”): Cầu mong cho việc tiêu xài không thiếu thốn.
Quốc Hội (tổng hợp)
