8 sự kiện khoa học vũ trụ nổi bật năm 2025

Vi Vu (tổng hợp)
Năm 2025 được xem là một năm đặc biệt của khoa học vũ trụ thế giới, khi hàng loạt cột mốc lịch sử lần đầu được thiết lập, từ ghép nối tàu vũ trụ, giải cứu phi hành gia khẩn cấp cho tới những bước tiến mới trong hành trình chinh phục Mặt Trăng và không gian sâu.

Ấn Độ lần đầu ghép nối tàu vũ trụ ngoài không gian

Ngày 15/1, hai vệ tinh thuộc thí nghiệm SpaDeX của Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ đã ghép nối thành công trên quỹ đạo. Thành tựu này đưa Ấn Độ trở thành quốc gia thứ tư trên thế giới làm chủ kỹ thuật ghép nối ngoài không gian, sau Liên Xô, Mỹ và Trung Quốc. Công nghệ then chốt này mở đường cho các nhiệm vụ Mặt Trăng, mang mẫu vật về Trái Đất và xây dựng Trạm vũ trụ Bharatiya Antariksh dự kiến lắp ráp vào khoảng năm 2035.

Mô phỏng hai vệ tinh trong thí nghiệm SpaDex của Ấn Độ tiến lại gần nhau trên quỹ đạo.
Mô phỏng hai vệ tinh trong thí nghiệm SpaDex của Ấn Độ tiến lại gần nhau trên quỹ đạo. (Ảnh: ISRO)

Nữ phi hành gia phá kỷ lục đi bộ ngoài không gian

Nữ phi hành gia Suni Williams của NASA lập kỷ lục mới về thời gian đi bộ ngoài không gian dành cho nữ, với tổng cộng 62 giờ 6 phút. Kỷ lục được thiết lập trong thời gian bà lưu trú kéo dài ngoài dự kiến trên Trạm Vũ trụ Quốc tế sau sự cố của tàu Starliner do Boeing chế tạo.

Nữ phi hành gia NASA Suni Williams trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Nữ phi hành gia NASA Suni Williams trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). (Ảnh: NASA)

Tàu tư nhân lần đầu đổ bộ Mặt Trăng hoàn toàn thành công

Ngày 2/3, tàu đổ bộ Blue Ghost của công ty Firefly Aerospace hạ cánh an toàn xuống Mặt Trăng, trở thành tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên hoàn thành trọn vẹn một sứ mệnh đổ bộ. Nhiệm vụ thuộc chương trình Dịch vụ Tải trọng Mặt Trăng Thương mại của NASA, mở ra kỷ nguyên mới cho các sứ mệnh Mặt Trăng do doanh nghiệp tư nhân đảm nhiệm.

Tàu đổ bộ Mặt Trăng Blue Ghost.
Tàu đổ bộ Mặt Trăng Blue Ghost. (Ảnh: Firefly Aerospace)

Lần đầu phóng tàu chở người bay qua các cực Trái Đất

Ngày 31/3, tàu Crew Dragon của SpaceX thực hiện nhiệm vụ Fram2, đưa bốn phi hành gia tư nhân bay vòng quanh Trái Đất theo quỹ đạo đi qua hai cực. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử con người quan sát trực tiếp các vùng cực từ không gian bằng chuyến bay có người lái.

Hình ảnh về cực Trái Đất nhìn từ tàu Crew Dragon của nhiệm vụ Fram2.
Hình ảnh về cực Trái Đất nhìn từ tàu Crew Dragon của nhiệm vụ Fram2. (Ảnh: Space)

Châu Âu tạo nhật thực nhân tạo đầu tiên

Hai vệ tinh thuộc nhiệm vụ Proba-3 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu đã phối hợp chính xác để tạo ra nhật thực nhân tạo trên quỹ đạo. Thành tựu này cho phép giới khoa học nghiên cứu vành nhật hoa của Mặt Trời trong điều kiện lý tưởng, phục vụ dự báo thời tiết không gian.

Vành nhật hoa của Mặt Trời (màu xanh) chụp hôm 23/5/2025.
Vành nhật hoa của Mặt Trời (màu xanh) chụp hôm 23/5/2025. (Ảnh: ESA)

Trung Quốc phóng tàu lấy mẫu “vệ tinh giả” của Trái Đất

Ngày 29/5, Trung Quốc phóng tàu Thiên Vấn 2 nhằm thu thập mẫu vật từ tiểu hành tinh Kamo’oalewa, thiên thể được cho là mảnh vỡ của Mặt Trăng. Đây là nhiệm vụ lấy mẫu tiểu hành tinh đầu tiên của Trung Quốc, mang ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu nguồn gốc các thiên thể gần Trái Đất.

Tên lửa Trường Chinh 3B đưa tàu vũ trụ Thiên Vấn 2 bay lên không gian từ Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương.
Tên lửa Trường Chinh 3B đưa tàu vũ trụ Thiên Vấn 2 bay lên không gian từ Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương. (Ảnh: CASC)

Starship hai lần bay thử nghiệm thành công

Hệ thống tên lửa tái sử dụng Starship của SpaceX đạt bước tiến lớn khi hai chuyến bay thử nghiệm liên tiếp trong năm 2025 diễn ra thành công. Tầng đẩy Super Heavy hạ cánh chính xác, trong khi tầng trên hoàn thành nhiệm vụ mô phỏng triển khai vệ tinh, tiến gần hơn tới mục tiêu đưa con người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa.

Tầng trên của tên lửa Starship chuẩn bị hạ cánh xuống biển trong chuyến bay thử tháng 8.
Tầng trên của tên lửa Starship chuẩn bị hạ cánh xuống biển trong chuyến bay thử tháng 8. (Ảnh: SpaceX)

Trung Quốc lần đầu giải cứu khẩn cấp phi hành gia trên quỹ đạo

Sự cố rác vũ trụ buộc phi hành đoàn Thần Châu 20 phải thay đổi kế hoạch hồi hương. Trung Quốc đã phóng khẩn cấp tàu Thần Châu 22 không người lái làm “xuồng cứu sinh”, đánh dấu lần đầu tiên nước này chứng minh năng lực giải cứu phi hành gia trong tình huống khẩn cấp.

Chen Dong, chỉ huy phi hành đoàn Thần Châu 20, rời khỏi khoang tàu Thần Châu 21 sau khi hạ cánh an toàn.
Chen Dong, chỉ huy phi hành đoàn Thần Châu 20, rời khỏi khoang tàu Thần Châu 21 sau khi hạ cánh an toàn. (Ảnh: Xinhua)

Đọc báo điện tử Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn trên các thiết bị di động với Ứng dụng TNTP&NĐ Online

Tải ngay ứng dụng TNTP&NĐ Online TẠI ĐÂY

Bạn đang đọc bài viết 8 sự kiện khoa học vũ trụ nổi bật năm 2025 tại chuyên mục Khám Phá của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư banbientap@thieunien.vn.

Bài liên quan

Bài Khám Phá khác

7 ngọn núi kỳ lạ nhất thế giới chứa nhiều bí ẩn ít người biết

Từ dãy Andes đến sa mạc Ethiopia, nhiều ngọn núi trên thế giới không chỉ nổi tiếng bởi độ cao hay cảnh quan mà còn vì những hiện tượng địa chất hiếm gặp, truyền thuyết kỳ bí và cấu trúc thiên nhiên khác thường. Dưới đây là bảy “dị điểm” nổi bật thu hút cả giới khoa học lẫn những người yêu khám phá.