Kính thiên văn Hubble "bắt gặp" vật thể cách xa 19,5 tỉ năm ánh sáng 'xuyên không' đến Trái Đất

Ngọc Nguyễn
Trong khoảnh khắc cực hiếm, Hubble chụp được vật thể cổ đại biến hình thành 'vòng Einstein', xuất hiện trước người Trái Đất nhờ một vùng không - thời gian bị bẻ cong hỗn loạn.

Trong bức ảnh được chụp bởi kính viễn vọng không gian Hubble mà NASA vừa công bố, một cụm vật thể kỳ lạ bao gồm chấm sáng rực rỡ được bao bọc bởi một chiếc vòng màu đỏ được quan sát giữa chòm sao Kình Ngư.

Cụm này bao gồm một trong những vật thể xa xôi nhất từng hiện ra trước mắt nhân loại.

Cụm vật thể kỳ lạ giữa chòm sao Kình Ngư.
Cụm vật thể kỳ lạ giữa chòm sao Kình Ngư.

Theo các nhà khoa học điều hành sứ mệnh Hubble, vật thể đáng lưu tâm nhất trong cụm hình ảnh kỳ lạ đó là một thiên hà cách xa Trái Đất đến 19,5 tỉ năm ánh sáng, mang tên HerS J020941.1+001557.

Lẽ ra Hubble không thể thấy được vật thể quá xa xôi này, nhưng nó đã tự "xuyên không" nhờ các "thấu kính hấp dẫn", chính là những vật thể vũ trụ tiền cảnh có lực hấp dẫn lớn, tạo thành một chiếc kính lúp treo lơ lửng giữa Hubble và vật thể cổ đại.

Không rõ tuổi của thiên hà này, nhưng nó cũng là một trong những vật thể từ bình minh vũ trụ. Nó từng ở gần Trái Đất hơn, nhưng đã "chạy xa" do vũ trụ liên tục giãn nở.

Trong bức hình của Hubble, ánh sáng từ vật thể này bị biến dạng thành hình lưỡi liềm, tạo thành một chiếc "vòng Einstein" hiếm gặp giữa trời.

Theo Sci-News, vòng Einstein xảy ra khi ánh sáng từ một vật thể ở rất xa bị bẻ cong về một vật thể trung gian có khối lượng lớn. Trong trường hợp này, đó là cả hai thiên hà còn lại trong hình ảnh kỳ lạ.

Đầu tiên đó là SDSS J020941.27+001558.4, một thiên hà cách chúng ta khoảng 2,7 tỉ năm ánh sáng, chính là chấm sáng lớn nhất trong cụm vật thể.

Trong khi đó, chấm sáng còn lại phía trên nó - dường như giao nhau với đường cong hình lưỡi liềm ánh sáng, là SDSS J020941.23+001600.7, một thiên hà gần hơn khác.

Hai thiên hà gần Trái Đất hơn này chính là "thấu kính hấp dẫn" được nhắc tới.

Thiên hà xa 19,5 tỉ năm ánh sáng rất có thể cũng mang hình dạng bình thường là một đĩa ánh sáng xoắn ốc như các thiên hà khác, nhưng ánh sáng từ nó đã bị biến đổi phức tạp khi đi qua vùng không - thời gian bị bẻ cong hỗn loạn bởi hai thiên hà tiền cảnh.

Tuy vậy, sự bẻ cong không - thời gian này cũng giúp ánh sáng "xuyên không" ngoạn mục. Thiên hà xa xôi được phóng to lên, ánh sáng đi "đường tắt" đến với kính viễn vọng của người Trái Đất.

Cuối cùng, một dự án khoa học cộng đồng với sự tham gia của nhiều thành viên công chúng - SPACE WARPS - đã giúp xác định cụm vật thể ngoạn mục này giữa kho dữ liệu khổng lồ của Hubble.

Đọc báo điện tử Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn trên các thiết bị di động với Ứng dụng TNTP&NĐ Online

Tải ngay ứng dụng TNTP&NĐ Online TẠI ĐÂY

  • Tags
Bạn đang đọc bài viết Kính thiên văn Hubble "bắt gặp" vật thể cách xa 19,5 tỉ năm ánh sáng 'xuyên không' đến Trái Đất tại chuyên mục Khám Phá của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư banbientap@thieunien.vn.

Bài liên quan

Bài Khám Phá khác

Thêm manh mối mới về thời điểm vũ trụ có thể “sụp đổ”

Những dữ liệu thiên văn mới nhất đang khiến giới khoa học phải xem xét lại giả thuyết lâu nay về số phận của vũ trụ. Thay vì tiếp tục giãn nở vô tận trong hàng nghìn tỷ năm nữa, một số nghiên cứu cho thấy vũ trụ có thể kết thúc sớm hơn nhiều trong kịch bản “Vụ Co Lớn” (Big Crunch).

Top 7 kỳ quan thiên nhiên của thế giới năm 2026

Danh sách “7 kỳ quan thiên nhiên của thế giới 2026” do Condé Nast Traveller công bố không chỉ tôn vinh vẻ đẹp ngoạn mục của hành tinh, mà còn gợi mở một xu hướng du lịch mới, nơi con người tìm về những vùng đất nguyên sơ, chậm lại để lắng nghe thiên nhiên.

“Chuyến tàu đoàn viên” tái hiện ký ức lịch sử dịp 30/4 – 1/5

Nhân kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, Tàu du lịch Hà Nội 5 Cửa Ô ra mắt hành trình đặc biệt “Chuyến tàu đoàn viên: Chạm vào ký ức, viết tiếp tự hào”, diễn ra từ 27/4 đến 3/5/2026, mang đến trải nghiệm kết nối lịch sử và cảm xúc cho hành khách.