Kể từ khi tàu Apollo mang mẫu vật Mặt Trăng về trong thập niên 1970, giới khoa học nhận thấy dấu vết của nhiều chất dễ bay hơi như nước, CO₂, heli, argon và nitơ xuất hiện trong regolith lớp đất mặt trên Mặt Trăng. Ban đầu, các chuyên gia cho rằng những thành phần này bắt nguồn từ Trái Đất, bị gió Mặt Trời thổi đi trước khi từ quyển hình thành.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới công bố trên Communications Earth & Environment đã bác bỏ giả định này. Nhóm tác giả kết hợp phân tích mẫu vật Apollo với mô phỏng máy tính về sự phát triển của từ quyển và phát hiện dòng ion từ khí quyển Trái Đất không chỉ thoát ra trước khi từ trường hình thành, mà vẫn tiếp tục di chuyển đến Mặt Trăng cho tới ngày nay.
Theo mô hình, mỗi khi Mặt Trăng di chuyển vào đuôi từ quyển, phần luôn hướng xa Mặt Trời các đường sức từ lại đóng vai trò như “xa lộ vô hình”, dẫn ion từ khí quyển Trái Đất tới bề mặt vệ tinh. Như vậy, quá trình truyền dịch vật chất nhiều khả năng đã diễn ra liên tục suốt 3,7 tỷ năm.
Phát hiện này cho thấy đất Mặt Trăng có thể lưu giữ thông tin về khí quyển Trái Đất theo thời gian địa chất, mở ra khả năng khai thác các tài nguyên hữu ích cho hoạt động sinh sống lâu dài của con người trên Mặt Trăng.
“Nghiên cứu giúp chúng ta hiểu rõ hơn sự mất mát khí quyển ở các hành tinh từng có từ trường như Sao Hỏa”, tiến sĩ Shubhonkar Paramanick, Đại học Rochester, cho biết. Ông nhận định các mẫu đất thu thập từ những nhiệm vụ tương lai như Artemis của Mỹ hay Hằng Nga của Trung Quốc sẽ tiếp tục làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa của Trái Đất và các thiên thể lân cận.
