Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021

Minh Hồng
Nếu là người mê mẩn các hiện tượng thiên văn kỳ thú, bạn chắc chắn sẽ không muốn bỏ qua đâu!

Mưa sao băng, nguyệt thực, nhật thực, trăng lạnh,... là những hiện tượng thiên văn bạn không nên bỏ lỡ trong 2 tháng cuối năm 2021.

Mưa sao băng “Sư tử" Leonids đạt cực đại 

33 năm mới diễn ra một lần nên bạn đừng bỏ qua trận mưa sao băng Leonid sẽ đạt cực đạt vào ngày 17, 18/11 tới đây. Những ngôi sao băng này đến từ sao chổi Tempel-Tuttle và hoạt động hàng năm từ ngày 6 đến ngày 30/11, đạt cực đại vào giữa tháng 11. 

Điều đáng tiếc nhất là thời điểm này trùng với dịp trăng tròn nên sẽ khiến bạn khó quan sát được các thiên thạch hơn.

Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 - Ảnh 1

Nguyệt thực một phần

Ngay sau mưa sao băng Leonid là tới hiện tượng nguyệt thực một phần diễn ra vào ngày 19/11. Ít ngoạn mục hơn nguyệt thực toàn phần, nguyệt thực một phần xảy ra khi Mặt Trăng đi qua vùng nửa tối của Trái Đất và chỉ một phần của nó đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. Khi xảy ra hiện tượng này, một phần của Mặt Trăng sẽ bị khuyết đi khi nó đi qua bóng của Trái Đất.

Tuy là nguyệt thực một phần nhưng thực chất đến 95% Mặt Trăng sẽ bị bóng tối của Trái Đất che phủ. Vì thế ở pha cực đại, Mặt Trăng có thể hiện ra như nguyệt thực toàn phần trong một khoảng thời gian ngắn, với màu cam hoặc đỏ.

Bạn có thể dễ dàng quan sát hiện tượng nguyệt thực một phần trong năm nay.

Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 - Ảnh 2

Nhật thực toàn phần

Được coi là màn trình diễn thiên văn ngoạn mục nhất, nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất thẳng hàng: Mặt Trăng di chuyển trước Mặt Trời, tạm thời chặn ánh sáng của Mặt Trời và khiến Trái Đất chìm trong bóng tối. Năm nay, nhật thực toàn phần sẽ diễn ra vào ngày 4/12.

Phần duy nhất của Mặt Trời có thể nhìn thấy sẽ là Vành Nhật Hoa (Corona) khi nhìn từ Trái Đất hoặc vương miện rực lửa của nó. Lần nhật thực này sẽ không bình thường vì đường đi của nhật thực toàn phần sẽ di chuyển từ Đông sang Tây qua Tây Nam Cực, trong khi hầu hết các đường đi của nhật thực đều di chuyển từ Tây sang Đông. Sự đảo ngược này chỉ có thể thực hiện được ở các vùng cực.

Thật không may, lần Mặt Trăng "ăn" Mặt Trời này chỉ có thể được quan sát bởi các nhà khoa học và... lũ chim cánh cụt, bởi Nam Cực là nơi duy nhất trên thế giới có thể chiêm ngưỡng nhật thực toàn phần. Tuy nhiên, cả Nam Phi cũng có thể quan sát được nhật thực một phần. 

Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 - Ảnh 3

Mưa sao băng tiểu hành tinh Geminids

Mưa sao băng tiểu hành tinh Geminids sẽ diễn ra cực đại vào đêm 13, 14/12 và tiếp tục hoạt động mạnh vào buổi sáng ngày 15. Geminids được đánh giá là mưa sao băng đẹp nhất trên bầu trời vì tạo ra tới 120 vệt sao băng nhiều màu sắc mỗi giờ vào lúc cực đại. 

Geminids là trận mưa sao băng hiếm hoi được tạo ra bởi mảnh vỡ của tiểu hành tinh chứ không phải sao chổi, đó là tiểu hành tinh hàng tỉ tuổi 3200 Phaethon.

Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 - Ảnh 4

Trăng lạnh

Hiện tượng trăng lạnh xảy ra khi Mặt Trăng ở phía đối diện của Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất, vì thế toàn bộ bề mặt của nó sẽ được Mặt Trời chiếu sáng. Sự kiện diễn ra vào lúc 11:37 giờ EST 18/12. Sở dĩ có tên trăng lạnh vì đây là thời điểm không khí lạnh bắt đầu xuất hiện và thời gian ban đêm trở nên dài hơn. Lần trăng tròn này còn được gọi là Trăng đêm dài (Long Nights Moon) và Trăng trước lễ Yule (Moon Before Yule).

Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 - Ảnh 5

Mưa sao băng Ursids

Ursids là trận mưa sao băng cuối cùng của năm 2021, do tàn dư các mảnh vụn của sao chổi 8P / Tuttle gây ra.  Đợt mưa sao băng kéo dài từ ngày 17 đến 25 tháng 12, đỉnh điểm là vào đêm 21 - 22 tháng 12, trùng với pha trăng khuyết đầu tháng, do đó sẽ gây ra trở ngại đối với việc quan sát. Vì vậy, trừ khi bạn là người thích ngắm sao băng chuyên dụng, còn không có thể hãy chờ đợi trận mưa sao băng Quadrantid vào đầu tháng 1, sẽ gần với trăng non hơn và dễ bắt hơn nhiều.

Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 - Ảnh 6

Bạn mong chờ hiện tượng nào nhất?

Đọc báo điện tử Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn trên các thiết bị di động với Ứng dụng TNTP&NĐ Online

Tải ngay ứng dụng TNTP&NĐ Online TẠI ĐÂY

Bạn đang đọc bài viết Những hiện tượng thiên văn thú vị sẽ xảy ra cuối năm 2021 tại chuyên mục Khám Phá của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư banbientap@thieunien.vn.

Bài liên quan

Bài Khám Phá khác

10 thành phố tốt nhất thế giới để khám phá bằng xe đạp năm 2026

Theo bảng xếp hạng được tạp chí Time Out công bố tháng 9/2026, Cambridge (Anh) dẫn đầu danh sách những thành phố tốt nhất thế giới để di chuyển bằng xe đạp. Kết quả dựa trên khảo sát hơn 24.000 cư dân, với sự góp mặt của nhiều điểm đến nổi tiếng tại châu Âu, châu Á và Bắc Mỹ.

Vì sao sao Hỏa có màu đỏ?

Sao Hỏa được mệnh danh là “Hành tinh Đỏ” bởi màu sắc nổi bật khi quan sát từ Trái Đất. Thế nhưng, đằng sau sắc đỏ quen thuộc ấy lại ẩn chứa một câu chuyện khoa học thú vị, hé lộ những manh mối về sự tồn tại của nước trên sao Hỏa từ hàng tỷ năm trước.

Số hóa di sản Hà Nội để mở rộng trải nghiệm khám phá

Hà Nội sở hữu nguồn di sản văn hóa phong phú, từ những ngôi đền, chùa cổ đến các đình thờ tổ nghề gắn với lịch sử Thăng Long. Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, việc hệ thống hóa tư liệu và phát huy giá trị di sản ngày càng được chú trọng. Nền tảng số Hành trình du lịch di sản Hà Nội vừa ra mắt, mở thêm cách khám phá các di tích của Thủ đô thông qua bản đồ tương tác, mã QR và kho tư liệu được hệ thống hóa.

Robot NASA lập kỷ lục di chuyển xa nhất trên Sao Hỏa

Sau hơn 5 năm khám phá Sao Hỏa, robot tự hành Perseverance của NASA đã di chuyển tổng cộng 45,22 km, vượt qua kỷ lục tồn tại nhiều năm của robot Opportunity. Thành tích này đánh dấu bước tiến mới trong hành trình khám phá hành tinh đỏ.

Phát hiện tín hiệu vô tuyến phát ra từ một ngoại hành tinh

Các nhà khoa học phát hiện tín hiệu vô tuyến có nguồn phát được định vị tại Beta Pictoris b, ngoại hành tinh cách Trái Đất khoảng 63 năm ánh sáng. Phát hiện có thể mở ra một phương pháp mới để nghiên cứu từ trường của những thế giới ngoài Hệ Mặt Trời.