Theo nghiên cứu công bố trên Open Journal of Astrophysics cuối tháng 1, MoM-z14 phát sáng chỉ khoảng 280 triệu năm sau Vụ Nổ Lớn (Big Bang). Ánh sáng từ thiên hà này đã di chuyển hơn 13,5 tỷ năm xuyên không gian trước khi được các cảm biến hồng ngoại của JWST ghi nhận, mở rộng giới hạn quan sát của con người về giai đoạn sơ khai nhất của vũ trụ.
Nhóm tác giả cho biết MoM-z14 hiện là “nguồn được xác nhận bằng quang phổ xa nhất từng ghi nhận”, vượt qua kỷ lục trước đó do thiên hà JADES-GS-z14-0 nắm giữ. Độ dịch chuyển đỏ của MoM-z14 đạt mức 14,44, cao hơn giá trị 14,18 của kỷ lục cũ, cho thấy ánh sáng của nó đã bị kéo giãn cực mạnh do sự giãn nở của vũ trụ.
Chuyên gia Rohan Naidu từ Viện Kavli về Vật lý Thiên văn và Nghiên cứu Không gian thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), tác giả chính của nghiên cứu, nhận định việc JWST có thể quan sát xa đến vậy là điều vượt ngoài nhiều dự đoán trước đây, đồng thời đặt ra những thách thức mới cho các mô hình hình thành thiên hà.
MoM-z14 có kích thước khá nhỏ, với đường kính khoảng 240 năm ánh sáng, nhỏ hơn dải Ngân Hà khoảng 400 lần và khối lượng tương đương Đám mây Magellan Nhỏ, một thiên hà lùn gần Ngân Hà. Tuy nhiên, thiên hà này lại phát ra lượng ánh sáng đáng kể, cho thấy nó đang ở giai đoạn hình thành sao rất mạnh mẽ.
Phân tích quang phổ cho thấy MoM-z14 có tỷ lệ nitơ cao so với carbon, đặc điểm tương đồng với các cụm sao cầu trong Ngân Hà. Những cụm sao này được cho là hình thành trong vài tỷ năm đầu của vũ trụ, gợi ý rằng các quá trình hình thành sao có thể đã diễn ra theo cách tương tự ngay từ thời kỳ vũ trụ sơ khai.
Trong thời gian tới, các nhà khoa học kỳ vọng sẽ phát hiện thêm nhiều thiên hà có độ dịch chuyển đỏ cao nhằm hiểu rõ hơn giai đoạn “bình minh vũ trụ”. Bên cạnh JWST, Kính viễn vọng không gian Nancy Grace Roman, dự kiến phóng sớm nhất vào cuối năm 2026, được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể phạm vi tìm kiếm nhờ khả năng quan sát diện rộng trên bầu trời.
