Từ thượng nguồn nhìn xuống hạ lưu sông Vệ, xã Vệ Giang như khoác lên tấm áo mới. Ánh đèn vàng trải dài qua các luống hoa tạo nên một không gian sáng rực, đánh dấu thời điểm quan trọng nhất của vụ cúc Tết giai đoạn “đánh thức” cây trong suốt đêm lạnh, giữ nhịp phát triển đúng kế hoạch.
Với hơn 30 ha canh tác, khoảng 500 hộ chuyên trồng hoa, Nghĩa Hiệp hiện là vùng cung ứng cúc Tết lớn nhất miền Trung. Mỗi năm nơi đây đưa ra thị trường hàng trăm nghìn chậu cúc các loại, trở thành nguồn sinh kế chính của cộng đồng trồng hoa ven sông.
Theo nông dân địa phương, cúc đặc biệt mẫn cảm với nhiệt độ và ánh sáng. Khi mùa đông đến sớm, ngày rút ngắn, cây dễ “hiểu nhầm” thời điểm ra hoa, nở sớm hoặc thấp bé. Việc chong đèn từ 18h đến 5h sáng được xem như biện pháp “đánh lừa” chu kỳ sinh học, kéo dài thời gian quang hợp, giúp cây ưu tiên phát triển thân, tán lá trước khi phân hóa nụ.
Các vườn sử dụng bóng đèn huỳnh quang công suất 15-20W, lắp đều dọc luống. Tùy giống và diễn biến thời tiết, thời gian chiếu sáng kéo dài từ hai đến ba tháng cho đến khi cây đạt chiều cao khoảng 70-80cm. Khi đủ độ, nhà vườn sẽ tắt đèn để hoa chuyển sang giai đoạn nụ và bung nở vào cuối tháng Chạp.
Cạnh đó, ông Nguyễn Văn Minh với khoảng 1.000 chậu cúc đã có 70% số lượng được thương lái đặt cọc. Với ông Minh, vụ hoa Tết không chỉ là mùa làm ăn mà còn là nguồn tích lũy của cả gia đình. “Những năm thuận lợi, mỗi vụ mang lại 150-200 triệu đồng. Nhưng chỉ cần cây lệch nhịp một chút là xem như công sức hàng tháng đổ đi”, ông chia sẻ.
Nghề trồng hoa cúc tại Nghĩa Hiệp đã có hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, bắt đầu từ những hộ mang giống từ Đà Lạt về trồng thử nghiệm. Từ vài luống đầu tiên, vùng hoa lan rộng, tạo nên một thủ phủ hoa phục vụ Tết cho khắp miền Trung. Năm 2023, nhãn hiệu “Hoa Nghĩa Hiệp” được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận, mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu và bảo hộ sản phẩm địa phương.
Giữa đêm đông se lạnh, những vườn cúc vẫn sáng rực, báo hiệu mùa hoa đang bước qua giai đoạn quan trọng nhất. Từng chậu hoa được chăm chút cẩn thận mang theo hy vọng về một Tết đủ đầy, đồng thời tiếp tục viết nên câu chuyện của một làng nghề đã gắn bó với sắc vàng rực rỡ suốt nhiều thế hệ.
