Vì sao máu có màu đỏ?
Đó là vì máu người và động vật bậc cao đều có hồng cầu, chứa huyết sắc tố, còn động vật bậc thấp thì không.
Nếu đưa máu người và động vật bậc cao vào máy ly tâm rồi cho quay thật nhanh, nó sẽ tách thành 3 phần rõ rệt. Tầng trên cùng có màu vàng, khá trong, được gọi là huyết tương (chiếm khoảng 55% thể tích chung của máu). Tầng giữa là một lớp mỏng, màu trắng, gồm các tế bào bạch cầu và một số thành phần khác của máu. Dưới cùng là các tế bào hồng cầu có màu đỏ tươi (chiếm khoảng 40-50%). Hồng cầu sở dĩ có màu đỏ là vì trong thành phần của nó có chứa sắt, được gọi là huyết sắc tố.
Tuy nhiên, máu của những động vật khác nhau lại có màu khác nhau. Bởi vì không phải mọi loại máu đều có cùng ‘công thức’ hóa học, máu của loài cua và nhện chứa nhiều đồng hơn sắt. Khi đồng kết hợp với oxy, chúng làm máu chuyển thành màu xanh. Ngược lại, máu của con đỉa mặc dù chứa nhiều sắt…nhưng chúng lại không cô đặc như máu con người nên có màu xanh.
Tĩnh mạch màu xanh
Tĩnh mạch chỉ có màu xanh khi nhìn xuyên qua da. Màu xanh này được thấy do bốn yếu tố.
Yếu tố thứ nhất: Là sự tương tác của ánh sáng với da ở nhiều bước sóng, tương đương với những màu sắc khác nhau. Ánh sáng xuyên qua da, bị hấp thụ và phát ngược trở lại vào môi trường. Quá trình hấp thụ và phát xạ ngược trở lại xảy ra hàng nghìn lần trong chớp mắt.
Yếu tố thứ hai: Là lượng oxy trong máu ảnh hưởng tới màu máu và khả năng hấp thụ ánh sáng. Oxy được vận chuyển bằng hồng cầu. Một hồng cầu tối đa có thể mang bốn phân tử oxy. Dưới tác động xung quanh như nhiệt độ cao, môi trường axit, một hoặc nhiều phân tử oxy sẽ rời khỏi hồng cầu làm cho máu có màu thẫm. Màu đỏ thẫm này bản chất vẫn là màu đỏ nhưng dễ nhìn thành màu xanh hơn.
Yếu tố thứ ba: Là bản thân tĩnh mạch, đặc biệt là đường kính và vị trí của nó. Nếu tĩnh mạch nằm ngay dưới da, chúng sẽ có sắc đỏ. Càng xuống sâu, màu của tĩnh mạch sẽ dần pha màu xanh. Trong khi đó, đại đa số tĩnh mạch nằm sâu hơn nửa milimet dưới da. Hiện tượng quang học này có liên quan tới phương trình vận chuyển máu phức tạp.
Yếu tố thứ 4: Là não bộ. Thông tin thu nhận từ võng mạc đến não được xử lý rất nhiều. Ví dụ màu tím không phải lúc nào cũng là màu tím, khi đặt màu tím bên cạnh màu đỏ, não của bạn sẽ chuyển màu tím thành màu tính ánh xanh. Trong trường hợp tĩnh mạch, sự tương phản của vùng da xung quanh cũng có xu hướng làm tĩnh mạch có màu xanh.
Quốc Hội (tổng hợp)
