Việc đăng tải ảnh CCCD điện tử hoặc thông tin định danh số trên VNeID có thể vô tình tiếp tay cho tội phạm mạng, đặc biệt khi các công nghệ như Deepfake, Deepvoice đang phát triển mạnh. Đây là các công nghệ cho phép tạo ra hình ảnh, giọng nói, thậm chí video giả mạo đến mức khó phân biệt với thật.
Gần đây, nhiều nạn nhân bị lừa đảo qua các nền tảng như Zalo, Facebook thông qua các cuộc gọi video giả mạo. Tội phạm có thể kết hợp dữ liệu cá nhân từ ảnh chụp CCCD điện tử để chiếm đoạt tài khoản, rồi giả mạo danh tính, thực hiện các hành vi như vay tiền, lừa chuyển khoản. Một số đối tượng còn sử dụng phần mềm giả giọng nói để khiến nạn nhân tin rằng người thân mình đang gặp nạn.
Theo Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông), nhiều vụ lừa đảo gần đây cho thấy kẻ gian đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nắm rõ thông tin nhân thân nạn nhân nhờ vào các dữ liệu rò rỉ từ mạng xã hội. Điều này khiến người dân khó phát hiện và dễ rơi vào bẫy tâm lý. Khi người dùng gọi lại để xác minh, các đối tượng thường không bắt máy hoặc tiếp tục sử dụng phần mềm lừa đảo để đánh lừa nạn nhân.
Ông Vũ Ngọc Sơn - Trưởng Ban Công nghệ và Hợp tác quốc tế, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho rằng AI là xu hướng tất yếu, đồng thời nhấn mạnh: “Cần nâng cao nhận thức về nguy cơ Deepfake bị sử dụng để lừa đảo và tống tiền. Bảo vệ danh tính số là điều cấp thiết trong thời đại chuyển đổi số”.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân:
Tuyệt đối không đăng ảnh màn hình VNeID lên mạng xã hội, kể cả đã làm mờ sơ sài, vì các công cụ phục hồi ảnh hiện nay có thể dễ dàng khôi phục chi tiết đã bị làm mờ.
Nếu muốn chia sẻ thông tin về nơi ở mới sau sáp nhập, hãy chọn cách an toàn hơn như chụp ảnh bảng tên địa phương, cảnh sinh hoạt cộng đồng hoặc cập nhật trạng thái đơn giản.
Không cung cấp thông tin cá nhân, số CCCD, hình ảnh giấy tờ qua tin nhắn, email hoặc cuộc gọi không xác minh được danh tính.
Cài đặt tài khoản mạng xã hội ở chế độ riêng tư, hạn chế chia sẻ dữ liệu nhạy cảm và thường xuyên cập nhật phần mềm bảo mật.
Trong trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo hoặc phát hiện các dấu hiệu giả mạo, người dân cần trình báo ngay với cơ quan công an địa phương để được hỗ trợ và ngăn chặn kịp thời.
