Từ chính sách đến môi trường giáo dục an toàn
Ngày 01/06/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 973/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035. Chương trình hướng tới nâng cao chất lượng công tác y tế trường học và các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, bảo vệ, chăm sóc, quản lý sức khỏe trong cơ sở giáo dục, qua đó tạo điều kiện để người học phát triển toàn diện cả thể chất và tinh thần.
Đáng chú ý, chương trình đặt ra mục tiêu tăng tỷ lệ các cơ sở giáo dục tổ chức hoạt động truyền thông, giáo dục về bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe, dinh dưỡng học đường và giáo dục sức khỏe tâm thần. Đến năm 2030, mục tiêu tỷ lệ này đạt 100%.
Định hướng trên tiếp tục được cụ thể hóa trong nhiệm vụ năm học 2026-2027 của ngành Giáo dục. Theo Quyết định số 2623/QĐ-BGDĐT ngày 03/09/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng cường giáo dục lịch sử, văn hóa dân tộc, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, sức khỏe và trách nhiệm xã hội cho học sinh, sinh viên. Cùng với đó là chủ động phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em; tăng cường tư vấn tâm lý, y tế trường học và bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ trên môi trường mạng.
Nội dung này cũng phù hợp với Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021. Chiến lược đặt mục tiêu hằng năm trên 70% thanh niên được trang bị kiến thức, kỹ năng về rèn luyện thể chất, nâng cao sức khỏe; chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, sức khỏe tâm thần; dân số và phát triển; bình đẳng giới; phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới, bạo lực gia đình, bạo lực học đường, xâm hại tình dục và HIV/AIDS. Riêng thanh niên là học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục, tỷ lệ được trang bị những kiến thức, kỹ năng này được đặt mục tiêu 100%.
Như vậy, giáo dục sức khỏe cho học sinh không chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức. Các bạn học sinh cần được trang bị khả năng nhận biết những thay đổi của bản thân, chăm sóc sức khỏe, ứng xử phù hợp, tự bảo vệ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề.
Trường học chủ động trang bị kỹ năng cho học sinh
Tại trường THCS Ba Đình (TP. Hà Nội), việc giáo dục sức khỏe sinh sản được triển khai thông qua các hoạt động truyền thông có sự tham gia của chuyên gia y tế. Năm học 2025-2026, nhà trường phối hợp với Trung tâm Giáo dục chăm sóc sức khỏe vị thành niên tổ chức chương trình dành cho học sinh và cán bộ, giáo viên.
Tại chương trình, bác sĩ Đinh Văn Bé trao đổi với học sinh khối 7 và khối 9 về những thay đổi tâm sinh lý tuổi dậy thì, kiến thức cơ bản về giới tính và cơ chế sinh sản, cách chăm sóc cơ thể để giữ gìn sức khỏe. Cách đưa chuyên gia đến trực tiếp trao đổi giúp những vấn đề vốn dễ khiến học sinh ngại ngùng trở nên gần gũi, khoa học và dễ tiếp nhận hơn.
Trong khi đó, trường THCS Đông Hội (TP. Hà Nội) lại chú trọng rèn kỹ năng tự bảo vệ và ứng phó với tình huống nguy hiểm. Tháng 5/2026, nhà trường phối hợp tổ chức chương trình “An toàn trường học” cho học sinh lớp 7. Các bạn được hướng dẫn nhận diện nguy cơ, xử lý tình huống khẩn cấp và thực hành một số kỹ năng an toàn. Hoạt động được nhà trường xác định là một phần trong định hướng rèn luyện những kỹ năng cần thiết để học sinh sống an toàn, chủ động và có trách nhiệm.
Ở cấp tiểu học, trường Tiểu học Tân Định (TP. Hà Nội) triển khai các câu lạc bộ, lớp học kỹ năng và hoạt động thể thao cho học sinh. Từ hè năm 2025, nhà trường tổ chức các chương trình giúp học sinh vừa vui chơi, vừa rèn luyện thể chất, phát triển sở thích và kỹ năng sống; năm 2026 tiếp tục bổ sung các kỹ năng sống, môn thể thao phù hợp với lứa tuổi.
Từ những mô hình này có thể thấy, giáo dục kỹ năng sống, giới tính và sức khỏe sinh sản không nhất thiết phải bó hẹp trong một tiết học. Đó có thể là một chuyên đề cùng bác sĩ, buổi tư vấn, hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ hay tình huống thực hành.
Quan trọng hơn, gia đình và nhà trường cần cùng tạo ra một môi trường mà học sinh có thể đặt câu hỏi, chia sẻ những băn khoăn về cơ thể và tâm lý mà không cảm thấy xấu hổ hay sợ hãi. Khi được trang bị kiến thức đúng và kỹ năng phù hợp, mỗi bạn sẽ có thêm hành trang để bước qua tuổi dậy thì tự tin, biết chăm sóc bản thân và chủ động bảo vệ mình trong cuộc sống.
