Để học sinh biết nhận diện và dám lên tiếng
Tháng 4/2026, Công an TP. Hà Nội phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức chương trình “Bản lĩnh Gen Z: Tự hào Hà Nội - Sống chuẩn an toàn”, kết nối trực tuyến tới nhiều trường THCS, THPT trên địa bàn. Một trong những nội dung được triển khai là phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.
Tại trường THCS Nguyễn Văn Huyên, chương trình trở thành diễn đàn để học sinh tìm hiểu cách nhận diện nguy cơ, chủ động lên tiếng và trang bị kỹ năng tự bảo vệ. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức pháp luật một chiều, các bạn được khuyến khích nhìn vào những tình huống gần gũi trong học đường để biết đâu là hành vi không phù hợp, khi nào cần tìm kiếm sự trợ giúp và nên chia sẻ với ai.
Với ngành Y tế, phát biểu tại Lễ phát động Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030 vào tháng 9/2026 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận nhấn mạnh: Đảng và Nhà nước luôn xác định trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước, công tác bảo vệ trẻ em là nhiệm vụ chiến lược, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, gia đình và của toàn xã hội.
100% trẻ em bị xâm hại được áp dụng các biện pháp hỗ trợ, can thiệp phù hợp, hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em 3 cấp độ bao gồm: phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp. Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em - số 111 đã phát huy tối đa vai trò là địa chỉ tin cậy, tiếp nhận thông tin và phối hợp xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm quyền trẻ em. Ngày 8/9/2026 Việt Nam đã chính thức khai trương Tổng đài phòng chống bạo lực gia đình - số 117.
Đây cũng là hướng tiếp cận được thể hiện qua nhiều hoạt động giáo dục tại các trường học. Trong năm học vừa qua, tại trường THCS Ngô Quyền (phường Bạch Mai, TP. Hà Nội), học sinh lớp 7C và 7D tự xây dựng nội dung tuyên truyền với chủ đề “Xây dựng tình bạn đẹp - Nói không với bạo lực học đường”, trong đó có tiểu phẩm về một bạn học sinh bị bắt nạt. Qua hình thức sân khấu hóa, những hành vi tưởng như “trêu đùa” nhưng có thể gây tổn thương được đưa ra để học sinh cùng nhận diện và tìm cách ứng xử phù hợp.
Chia sẻ về công tác giáo dục phòng, chống bạo lực học đường, đại diện Ban Giám hiệu cho biết: “Nhà trường luôn xác định xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện là nhiệm vụ quan trọng. Bên cạnh việc dạy kiến thức, nhà trường đặc biệt chú trọng giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử cho học sinh. Các hoạt động trải nghiệm như sân khấu hóa, tiểu phẩm hay sinh hoạt chuyên đề giúp các em dễ tiếp nhận hơn và có sự chuyển biến trong nhận thức, hành vi”.
Phòng ngừa phải bắt đầu từ những dấu hiệu nhỏ
Không chờ đến khi vụ việc xảy ra mới can thiệp, công tác phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em cần được thực hiện thường xuyên và ngay từ những dấu hiệu ban đầu.
Tháng 02/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 03/CT-TTg về ngăn chặn, đẩy lùi bạo lực học đường. Chỉ thị yêu cầu tăng cường tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống, tư vấn tâm lý, kỹ năng ứng xử và phối hợp liên ngành để can thiệp ngay khi học sinh có biểu hiện hoặc nguy cơ bị bạo lực.
Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Công an đã ban hành Kế hoạch phối hợp số 113/KHPH-BCĐ về bảo đảm an toàn trường học; phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, vi phạm pháp luật của học sinh.
Kế hoạch hướng tới việc hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa nhà trường, công an cấp xã, gia đình, ngành y tế và các tổ chức đoàn thể. Khi có vụ việc hoặc nguy cơ phát sinh, các bên cần trao đổi thông tin, đánh giá tình hình và có biện pháp hỗ trợ, can thiệp kịp thời. Mục tiêu quan trọng là không để những mâu thuẫn nhỏ kéo dài, tích tụ thành vụ việc nghiêm trọng.
Từ góc độ nhà trường, việc tạo ra những kênh để học sinh dễ dàng tìm kiếm sự giúp đỡ cũng rất cần thiết. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các cơ sở giáo dục công khai số điện thoại đường dây nóng của người đứng đầu nhà trường, công an địa phương và bộ phận tư vấn tâm lý; đồng thời phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm, lực lượng Đoàn - Đội và tổ tư vấn tâm lý để nắm bắt mâu thuẫn của học sinh từ sớm, kể cả những vấn đề phát sinh trên mạng xã hội.
