Bước lầm lạc khi tuổi còn teen
Ngày đó, khi mới hơn 10 tuổi, cậu bé Trương Cảm đã nổi tiếng với tài bẫy chim. Ai cũng nói cậu quá đặc biệt khi “thông thạo” ngôn ngữ chim, hiểu rõ tập tính của chúng. Làng ở ngay dưới chân Bạch Mã, núi rừng bao quanh trước mặt nên từ bé, những đứa trẻ như bác Trương Cảm đã theo người lớn vào rừng, làm quen với cây cối, nghe tiếng chim hót. Dần dần, những cậu học trò nghèo nơi đây phần lớn đều tham gia việc bẫy chim, mang ra chợ bán kiếm thêm tiền mua gạo. Thu nhập kha khá nên sau giờ tan trường là “đội sát chim” ấy lại hăng hái lên đường... Cái nghèo đã khiến họ không nghĩ gì xa hơn việc mưu sinh, không chùng lòng trước nỗi đau của muông thú, thẳng tay đốn hạ cây rừng quý hiếm mà chẳng thương tiếc.
Bác Trương Cảm kể, chim chóc ngày một tan tác, chúng bay dạt vào rừng sâu, việc săn bắt thất thu hẳn. Những lúc như thế, cậu bé Trương Cảm lại nhìn con chim mồi trong lồng, thử “trò chuyện” với nó cho đỡ buồn. Ban đầu là những tiếng huýt sáo cố nhại giống tiếng chim nhưng không ngờ vài lần sau đó, bạn chim đã “trả lời” rất thân thiện, cậu thấy phấn khởi vô cùng. Vậy là những khi vào rừng, cậu lại khum tay, uốn lưỡi tập hót theo những tiếng chim vừa nghe được, dõi mắt để ý từng tập tính của chúng. Không lâu sau, chỉ cần nghe tiếng hót từ xa là cậu đã có thể “hót” đáp lại, phân tích được âm sắc, bắt chước được giọng điệu chim trống, chim mái, tiếng gọi đàn, tiếng báo hiệu thiên địch, tiếng hót ghen tuông, tranh giành lãnh thổ… Và cũng từ đó, nhiều chú chim sa bẫy hơn; không ít lần cậu bé Trương Cảm bị bắt phạt, viết kiểm điểm…
Trở thành "thông dịch viên" dễ mến
Một lần chứng kiến chú khỉ đỏ lả đi sau một ngày sập bẫy bị thương nhưng tay vẫn ôm chặt con vào lòng cho bú, lòng anh thanh niên Trương Cảm quặn thắt, nước mắt chực ứa ra. Từ đó, anh bỏ nghề. Vốn biết được khả năng đặc biệt của Trương Cảm, Vườn quốc gia Bạch Mã đã nhận anh vào chăm sóc, tìm hiểu nơi ở của những con thú hoang được kiểm lâm giải cứu từ người săn bắt, để trả chúng về nguyên vẹn với tự nhiên.
Nhớ năm xưa, có đoàn học sinh lên Bạch Mã không may gặp mưa, các bạn ấy buồn thiu vì không thể đi thực tế, đành ngồi trong nhà xem tài liệu. Thấy không khí buồn tẻ, bắt gặp những ánh mắt thất vọng, bác Trương Cảm đã nhiệt tình tìm trò… giải chán. Sau khi giới thiệu hình ảnh chim muông, bác minh họa kèm tiếng hót của chúng bằng những thao tác điêu luyện của mình. Kỳ diệu thay, chỉ cần đổi tư thế của đôi tay, giọng hót của mỗi loài chim được thể hiện rất hay và giống. Bác còn ôm đàn, hát những bài hát mình sáng tác về núi rừng Bạch Mã… Cả đoàn ngạc nhiên và cảm động vô cùng. Sau chuyến đi, các bạn nhỏ lưu luyến nhớ, gửi thư đến cảm ơn bác kiểm lâm đa tài. Tiếng lành rỉ tai nhau, dù trời đẹp, thuận lợi nhưng các đoàn khách vẫn yêu cầu có bác Trương Cảm theo cùng để được bác gọi chim đến gần, chứng kiến bác nói chuyện, đối đáp với chúng, “phiên dịch” lại cho du khách cảm nhận…
Mãi gửi lời cảm ơn với núi rừng
Núi rừng Bạch Mã với bác như người bạn tri ân, mọi “ngóc ngách” bác đều tường tận: chi tiết từng loại cây thuốc quý trên đỉnh Bạch Mã và công dụng của nó; tên từng loài thú, chim với đặc điểm sinh học. Bác cho tớ xem rất nhiều bức ảnh của các đoàn du khách trong nước và quốc tế gửi về với nhiều xúc cảm, mến phục nhiệt huyết, tình yêu thiên nhiên của bác.
Bạn biết không, suốt những năm tháng ấy, chủ nhật mỗi tuần, bác không hề nghỉ ngơi. Hễ có đoàn du lịch, nhất là các bạn học sinh, bác tình nguyện làm tour trải nghiệm với tiếng chim trời. Đó là tâm nguyện, là tình cảm mà bác muốn cảm ơn với núi rừng. Khi sinh con trai đầu lòng, bác đã đặt tên con là Bảo Lâm (có nghĩa là bảo vệ rừng) như một “lời thề” với thiên nhiên. Nay các con của bác đã theo nghề riêng nhưng ngay từ bé, các anh ấy cũng học được từ ba cách gọi một số loài chim, được nuôi dưỡng một tình yêu lớn với núi rừng quê hương.
Hiện tại, bác Trương Cảm còn tất bật hơn với những chuyến đi ra Bắc, vào Nam, đến thôn bản, các vùng đệm rừng quốc gia để trải lòng, lan tỏa tình yêu núi rừng cho học sinh, sinh viên, bà con vùng đồng bào.
Mời các bạn hãy một lần ghé qua thăm vườn quốc gia Bạch Mã, chắc chắn rằng, mọi người sẽ thích và yêu mến bác Trương Cảm như mình đấy!
