Theo Live Science, trong những ngày đặc biệt này, Trái Đất sẽ quay trọn một vòng quanh trục nhanh hơn khoảng 1,3 đến 1,51 mili giây so với thông thường. Dù mức độ chênh lệch cực nhỏ so với tổng thời gian 86.400 giây (24 giờ) của một ngày, nhưng nó tiếp tục khẳng định vòng quay của Trái Đất luôn biến đổi theo các quy luật tự nhiên phức tạp.
Vòng quay của Trái Đất không hề cố định. Khoảng 1-2 tỷ năm trước, một ngày trên Trái Đất chỉ kéo dài khoảng 19 giờ, do khi đó Mặt Trăng ở gần hành tinh hơn và lực hấp dẫn mạnh hơn hiện nay, khiến Trái Đất quay nhanh hơn quanh trục. Theo thời gian, Mặt Trăng dần di chuyển xa Trái Đất, lực hấp dẫn giảm, khiến vòng quay chậm dần và ngày dài ra.
Tuy nhiên, các số liệu hiện đại cho thấy xu hướng này không đều. Năm 2020, các nhà khoa học phát hiện Trái Đất quay nhanh hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ thập niên 1970. Kỷ lục ngày ngắn nhất rơi vào 5/7/2024, khi một ngày chỉ dài 86.399,99834 giây ngắn hơn 1,66 mili giây so với 24 giờ tiêu chuẩn.
Lý giải về hiện tượng sắp xảy ra, các nhà nghiên cứu cho biết khi Mặt Trăng ở vị trí xa nhất từ xích đạo Trái Đất, lực hấp dẫn của nó tác động khác đi, làm giảm ma sát thuỷ triều, giúp Trái Đất quay nhanh hơn. Trong ba ngày nói trên, Mặt Trăng sẽ gần vùng cực hơn, tác động này càng rõ rệt.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra hoạt động của con người cũng ảnh hưởng tới vòng quay của Trái Đất. Theo các tính toán của NASA, biến đổi khí hậu, sự tan chảy của băng và dịch chuyển nước ngầm đã làm ngày dài thêm 1,33 mili giây mỗi thế kỷ, giai đoạn từ năm 2000 đến 2018. Ngoài ra, các hiện tượng tự nhiên như sự thay đổi mùa cũng tác động. Theo giáo sư địa vật lý Richard Holme (Đại học Liverpool), vào mùa hè, khi khối lượng bề mặt di chuyển ra xa lõi Trái Đất, vòng quay chậm lại, kéo theo ngày dài hơn.
Dù sự chênh lệch chỉ tính bằng phần nghìn giây, các chuyên gia khẳng định sự thay đổi này chưa đủ lớn để ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày hay lịch quốc tế. Chỉ khi độ lệch dài hơn 0,9 giây, các cơ quan quản lý thời gian mới cần tính tới điều chỉnh múi giờ hoặc thêm “giây nhuận” một việc hiếm hoi nhưng quan trọng để đồng bộ đồng hồ nguyên tử với chu kỳ tự nhiên.
Trong khi đó, với các nhà nghiên cứu khí hậu, địa vật lý và thiên văn, những biến đổi nhỏ nhất trong vòng quay của Trái Đất vẫn là tín hiệu quý giá, hé lộ những thay đổi về cấu trúc, sự chuyển động của khối lượng trên bề mặt hành tinh và những ảnh hưởng lâu dài của biến đổi khí hậu toàn cầu.
