Theo các chuyên gia từ Severe Weather Europe, khu vực nam và tây nam châu Âu như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Pháp đang hứng chịu nền nhiệt ban ngày lên tới 38 độ C. Trong khi đó, những quốc gia vốn có khí hậu ôn hòa hơn như Anh hay Đức cũng ghi nhận mức nhiệt vượt 30 độ C.
Tại Anh, Cơ quan khí tượng Met Office cho biết nhiệt độ tại Kew Gardens, phía tây nam London, đã chạm mốc 34,8 độ C hôm 25/5, phá kỷ lục tháng 5 trước đó gần 2 độ C. Đây được xem là mức nhiệt hiếm thấy ngay cả vào cao điểm mùa hè.
Các cơ quan khí tượng cho rằng nguyên nhân chính là hiện tượng “vòm nhiệt”, hay còn gọi là “bong bóng nhiệt”. Đây là trạng thái áp cao mạnh hình thành ở tầng khí quyển trên, khiến không khí nóng bị nén xuống bên dưới và mắc kẹt trong thời gian dài.
Hiện tượng này hoạt động giống như một chiếc nắp đậy khổng lồ giữ nhiệt bên dưới, khiến trời ít mây, nắng gắt và gần như không có gió. Khi kéo dài nhiều ngày, mặt đất, đường nhựa và các khu đô thị hấp thụ nhiệt ngày càng lớn, khiến nền nhiệt tăng cao hơn nữa.
Theo Reuters, vòm nhiệt cũng làm gia tăng nguy cơ cháy rừng do thảm thực vật bị khô nhanh dưới nhiệt độ cao kéo dài. Một số chuyên gia cảnh báo hiện tượng này có thể tồn tại từ vài ngày tới vài tuần trước khi bị thay thế bởi hệ thống thời tiết khác.
Khác với sóng nhiệt, vòm nhiệt là cơ chế khí quyển gây giữ nhiệt và thường chính là nguyên nhân tạo ra các đợt nắng nóng cực đoan. Các nhà khí tượng cho rằng hiện tượng này đang xuất hiện với tần suất ngày càng dày hơn do tác động của biến đổi khí hậu.
Ioanna Vergini, chuyên gia phân tích dữ liệu khí hậu của nền tảng wfy24.com, nhận định những đợt nắng nóng vốn thường xuất hiện vào tháng 7 nay đã xảy ra từ giữa tháng 5. Theo bà, khả năng xuất hiện sóng nhiệt đầu mùa hè ở châu Âu hiện cao gấp khoảng 10 lần so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Dữ liệu từ Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu cho thấy các năm 2023, 2024 và 2025 đều nằm trong nhóm nóng nhất lịch sử quan trắc toàn cầu. Nhiều nghiên cứu cũng cảnh báo các hiện tượng thời tiết cực đoan như vòm nhiệt, lũ lụt hay hạn hán đang gia tăng mạnh do biến đổi khí hậu do con người gây ra.
