Từ ngày 24/7/2025, Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tổ chức, quản lý hệ thống giáo dục địa phương. Văn bản hướng dẫn cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cấp tỉnh và Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã – các đơn vị nắm giữ vai trò trực tiếp trong việc tổ chức, triển khai chính sách giáo dục ở cơ sở.
Sở GD&ĐT: Không chỉ quản lý, mà còn chủ động kiến tạo
Sở GD&ĐT được xác định là cơ quan chuyên môn giúp UBND tỉnh quản lý toàn diện lĩnh vực giáo dục – từ mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, thường xuyên và cả giáo dục đại học nếu có. Thông tư 15/2025 mở rộng vai trò chủ động cho Sở GD&ĐT, không chỉ dừng ở việc tổ chức thực hiện mà còn tham mưu xây dựng chính sách, đề án, mô hình giáo dục phù hợp với đặc thù địa phương.
Sở GD&ĐT được phân quyền mạnh mẽ về tài chính, nhân sự, quản lý cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập, tổ chức đánh giá chuyển đổi số, kiểm tra chất lượng giáo dục, giải quyết khiếu nại, tố cáo… Đặc biệt, Sở có quyền ủy quyền cho cấp xã thực hiện một số nhiệm vụ, từ đó tăng tính linh hoạt trong quản trị, khắc phục tình trạng "xin - cho" trong điều hành giáo dục ở cơ sở.
Cấp xã: Từ "hỗ trợ" thành "trực tiếp điều hành"
Lần đầu tiên, Phòng Văn hóa - Xã hội thuộc UBND xã, phường, đặc khu được xác lập rõ vai trò là đơn vị giúp chính quyền cấp xã thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục. Trước đây, việc quản lý giáo dục tại cấp xã chủ yếu dừng ở vai trò hỗ trợ, phối hợp; nay, Thông tư 15/2025 trao quyền rõ ràng hơn, đi kèm với nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể.
Phòng Văn hóa - Xã hội được giao tham mưu xây dựng kế hoạch phát triển giáo dục mầm non, tiểu học, THCS, trung tâm học tập cộng đồng; tổ chức thực hiện phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; đề xuất xây dựng trường chuẩn quốc gia; kiểm tra cơ sở giáo dục; tham mưu việc bổ nhiệm, miễn nhiệm hiệu trưởng trường học thuộc thẩm quyền; phối hợp quản lý dạy thêm – học thêm, tài trợ giáo dục…
Đặc biệt, Phòng được giao quản lý, cập nhật dữ liệu giáo dục địa phương, triển khai chuyển đổi số, bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong giáo dục tại cơ sở – những nhiệm vụ vốn trước đây là đặc quyền của cấp trên.
Bảo đảm thống nhất – linh hoạt – hiệu quả
Thông tư 15/2025 ra đời trong bối cảnh hệ thống giáo dục Việt Nam đang chuyển mình theo hướng tự chủ, số hóa và hội nhập. Việc phân định rõ vai trò, trách nhiệm giữa các cấp, đồng thời mở rộng quyền cho địa phương sẽ giúp khơi thông điểm nghẽn về cơ chế điều hành và tăng hiệu quả thực thi chính sách.
Một điểm nhấn đặc biệt là Thông tư quy định cơ chế phối hợp giữa Sở GD&ĐT và cấp xã trong các hoạt động như kiểm tra, công nhận phổ cập giáo dục, triển khai chương trình giáo dục hòa nhập, đánh giá chuyển đổi số, giải quyết chế độ chính sách cho giáo viên và học sinh…
Thông tư cũng đặt ra yêu cầu giải trình của các cấp trong hoạt động giáo dục – yếu tố thể hiện rõ tinh thần minh bạch, trách nhiệm giải trình và quản trị theo kết quả.
Kết nối hành lang pháp lý và thực tiễn trường học
Không chỉ mang ý nghĩa pháp lý, Thông tư 15/2025 là nỗ lực điều chỉnh “đường dẫn chính sách” từ Trung ương đến từng lớp học ở xã, phường. Khi quyền hạn đi liền trách nhiệm, khi kế hoạch cấp tỉnh không còn dừng trên giấy mà “chạm đất” bằng hành động cụ thể từ cấp xã, khi các trường học được hỗ trợ đúng lúc, đủ lực – đó là lúc hệ thống giáo dục thực sự hoạt động hiệu quả, bền vững.
Với thông tư này, học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục ở từng trường, từng địa phương kỳ vọng sẽ được lắng nghe nhiều hơn, phục vụ kịp thời hơn, và quan trọng nhất – được đặt đúng vị trí trung tâm của đổi mới giáo dục.
Chi tiết Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT xem: TẠI ĐÂY
