Những ngày gần đây, mạng xã hội xuất hiện dày đặc những bức ảnh mang màu sắc hoài cổ với kiểu tóc, trang phục và bối cảnh gợi nhớ thập niên 1980. Chỉ với một bức ảnh chân dung cùng vài dòng mô tả, người dùng có thể nhanh chóng tạo ra phiên bản “xuyên không” của chính mình bằng AI.
Cách thực hiện đơn giản cùng những hình ảnh mới lạ khiến trào lưu nhanh chóng được chia sẻ trên Facebook, TikTok và nhiều nền tảng mạng xã hội.
Nhưng trước khi tải ảnh lên một công cụ AI, có một câu hỏi quan trọng mà chúng ta thường bỏ qua: Bức ảnh của mình sẽ được xử lý như thế nào?
Một bức ảnh có thể chứa nhiều thông tin hơn bạn nghĩ
Để tạo ảnh, người dùng thường phải tải ảnh chân dung lên ứng dụng hoặc nền tảng AI. Với những dịch vụ không rõ nguồn gốc, hành động tưởng như đơn giản này có thể khiến dữ liệu cá nhân được cung cấp cho bên thứ ba.
Theo cảnh báo của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ninh, hình ảnh khuôn mặt có thể liên quan đến dữ liệu sinh trắc học. Khi được đưa lên những nền tảng không rõ nguồn gốc, dữ liệu có nguy cơ bị thu thập, lưu trữ hoặc sử dụng cho những mục đích nằm ngoài khả năng kiểm soát của người dùng.
Không chỉ có khuôn mặt, một bức ảnh còn có thể vô tình để lộ nhiều thông tin khác. Chẳng hạn, phía sau bạn có thể xuất hiện địa chỉ nhà, tên trường, nơi làm việc, biển số xe hay giấy tờ có chứa thông tin cá nhân.
Khi những chi tiết này được kết hợp với các nguồn dữ liệu khác, nguy cơ thông tin cá nhân bị khai thác có thể tăng lên.
Cơ quan chức năng cũng cảnh báo hình ảnh cá nhân có thể bị lợi dụng để tạo ảnh hoặc video giả mạo danh tính, từ đó phục vụ các hoạt động lừa đảo và hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Không phải cứ dùng AI là ảnh sẽ bị lộ
Điều này không có nghĩa cứ tải ảnh lên AI thì dữ liệu chắc chắn sẽ bị đánh cắp hoặc sử dụng sai mục đích. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào nền tảng, nhà cung cấp, cách dữ liệu được xử lý cũng như những điều khoản mà người dùng đã đồng ý.
Vấn đề là chúng ta thường quan tâm ảnh tạo ra có đẹp, có giống mình hay không nhưng lại ít để ý đến những quyền vừa cấp cho ứng dụng.
Đặc biệt, dữ liệu khuôn mặt cần được bảo vệ cẩn thận. Nếu một mật khẩu bị lộ, chúng ta có thể đổi mật khẩu mới. Nhưng khuôn mặt là đặc điểm nhận diện gắn với mỗi người và không thể thay đổi đơn giản như một dãy ký tự.
“Check” kỹ trước khi tải ảnh lên AI
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khuyến cáo người dùng không tùy tiện cung cấp ảnh chân dung và dữ liệu khuôn mặt cho những ứng dụng AI không rõ nguồn gốc; hạn chế công khai hình ảnh, thông tin cá nhân và giấy tờ tùy thân trên mạng xã hội.
Trước khi sử dụng một công cụ AI, hãy kiểm tra nhà cung cấp, chính sách bảo mật và những quyền mà ứng dụng yêu cầu. Ưu tiên các nền tảng có nguồn gốc rõ ràng và cho phép người dùng kiểm soát dữ liệu của mình.
Với ảnh chuẩn bị tải lên, hãy quan sát cả phần hậu cảnh và loại bỏ những chi tiết có thể tiết lộ thông tin riêng tư như giấy tờ tùy thân, địa chỉ hay biển số xe. Đặc biệt, không nên tùy tiện sử dụng hình ảnh riêng tư, nhạy cảm của trẻ em để chạy theo các trào lưu trên mạng xã hội.
AI có thể biến một bức ảnh thành phiên bản hoàn toàn khác chỉ trong vài phút. Nhưng trước khi nhấn nút tải ảnh lên, hãy dành thêm vài giây để kiểm tra: Mình đang chia sẻ dữ liệu gì, với ai và dữ liệu ấy sẽ được sử dụng như thế nào?
