Tôi đã thấy mùa thu rừng với những con nai vàng rón rén trên các thảm lá khô, mỗi bước đi lá kêu như bánh đa vỡ dưới chân. Mùa thu, trám rừng nhiều lắm, chín trên cành vàng rực rỡ như những ngôi sao chiều. Và những quả thu muộn mằn chín một mình trong rừng không ai hay tới, cuối cùng chỉ còn biết âm thầm rụng xuống gửi lại hạt già cho tầng lá mục ấp ủ.
Tôi đã thấy mùa đông trong rừng với những vạt sương như những tấm khăn voan trùm kín mít các ngọn cây... Khi những cơn gió bấc đầu mùa về, cả đại ngàn reo như sóng bể. Đại ngàn càng trở nên trập trùng dữ dội. Những con gấu lười biếng lông xù lên đi trốn mùa đông. Các cánh rừng dẻ gai, hạt rơi tí tách suốt đêm ngày như cơn mưa không dứt.
Mùa đông rừng thật là dài ghê gớm. Đêm đêm lửa sưởi bập bùng trong bếp bản Vua Bà, mùi sắn lùi, hạt dẻ nướng thơm phức, và người ta thức trằn trọc trong những tấm chăn sui khô cứng, mong cây đào trước nhà trổ ra chùm nụ phớt hồng. Những cái nụ phớt hồng bé xíu như chiếc cúc áo. Cúc của tấm áo mùa xuân.
Tôi gặp mùa xuân trên bản Vua Bà vào một buổi sớm. Trời vẫn còn lạnh lắm và những thân cây vẫn còn run rẩy. Nhưng đã có một con chim vàng anh bay đến. Vàng anh cất tiếng hót, ngắn thôi nhưng réo rắt. Rồi nó vù bay, vội vã chợt đi như chợt đến. Riêng tiếng hót thì ở lại, âm vang mãi trong lòng. Tôi ngẩn ngơ luyến tiếc con vàng anh mãi. Tiếng hót đó đã đánh thức tôi đang co ro chìm đắm trong rét mướt của mùa đông, giật mình chạy lại với mùa xuân.
Có lẽ con vàng anh đã đánh thức cây đào như đánh thức tôi. Mà không phải chỉ cây đào, nó đánh thức cả đại ngàn, cả không gian và mặt đất. Vừa mới hôm trước đại ngàn còn rền rĩ gió bấc, Mặt Trời còn đang trắng bệch ẩn sau những tầng mây ngổn ngang như ẩn sau tấm chăn bông ủ ấm, vậy mà ngày một ngày hai, trời đã trong dần. Những bụi mưa hoa long lanh nhẹ đến nỗi không rơi xuống đất được mà cứ bay lửng lơ. Những chuỗi cườm nhỏ xíu, lõi bằng mạng nhện, hạt bằng các giọt mưa ngũ sắc, ở đâu thả xuống đầy ngọn cỏ lá cây.
Mùa xuân ở bản Vua Bà thật là vui. Tiếng khèn bè, tiếng tiêu chuốt trong lòng những ống trúc quý dìu dặt suốt đêm. Bóng đêm mùa xuân cũng đen óng ánh ảo huyền, càng khuya càng ngào ngạt mùi thơm của hương lá, hương cây...
