Hôm 11/3, Liên đoàn Thiên văn Quốc tế (IAU) công nhận 128 mặt trăng mới quay quanh sao Thổ, do nhóm nhà thiên văn đến từ Đài Loan, Canada, Mỹ và Pháp phát hiện. Các nhà khoa học sử dụng Kính viễn vọng Canada - Pháp - Hawaii (CFHT) tại Mauna Kea, theo dõi quỹ đạo của sao Thổ từ năm 2019 đến 2021. Họ áp dụng kỹ thuật "dịch chuyển và xếp chồng", kết hợp nhiều hình ảnh để làm sáng rõ những thiên thể mờ nhạt.
Trước đó, vào năm 2023, phương pháp này cũng giúp nhóm phát hiện 62 mặt trăng mới quanh sao Thổ. "Phát hiện này đã thúc đẩy cuộc tìm kiếm kỹ lưỡng hơn vào năm 2023, giúp chúng tôi xác nhận thêm 128 mặt trăng nữa," Brett Gladman, nhà thiên văn từ Đại học British Columbia (Canada), cho biết.
Các mặt trăng mới có kích thước rất nhỏ, chỉ vài km, với hình dạng không đều giống khoai tây. So với đó, Mặt Trăng của Trái Đất có đường kính 3.475 km. Những thiên thể này di chuyển trên quỹ đạo cách sao Thổ từ 10,5 triệu đến 29 triệu km, xa hơn nhiều so với vành đai và các mặt trăng lớn của hành tinh này.
Theo nhóm nghiên cứu, 128 mặt trăng mới có thể là tàn tích từ những mặt trăng cổ xưa bị phá hủy do va chạm với thiên thể khác, hoặc bị lực hấp dẫn của sao Thổ kéo vào từ thời sơ khai của hệ Mặt Trời. Xác định thời điểm chúng hình thành có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách sao Thổ phát triển và nguồn gốc của vành đai nổi tiếng quanh hành tinh này.
Việc phát hiện ngày càng nhiều thiên thể có quỹ đạo đặt ra câu hỏi về tiêu chuẩn để xếp loại một vật thể là mặt trăng hay chỉ là một tảng đá không gian lớn. Hiện tại, IAU định nghĩa bất cứ thiên thể nào có quỹ đạo ổn định xung quanh một hành tinh đều được coi là mặt trăng.
"Trong tương lai, khi con người có thể khai thác tài nguyên từ các tiểu hành tinh và mặt trăng, việc hiểu rõ những vật thể nào đang tồn tại quanh các hành tinh sẽ trở nên vô cùng quan trọng," Elizabeth Day, nhà địa vật lý từ Đại học Hoàng gia London, nhận định.
