Chiều 7/9, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết chương trình “Trẻ em và thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững”, hưởng ứng Ngày Quốc tế Không khí sạch vì Bầu trời xanh năm 2026. Chương trình khép lại hơn 6 tháng triển khai các hoạt động truyền thông, giáo dục và sáng tạo dành cho trẻ em, thanh thiếu niên.
Để mỗi bạn trẻ đều có thể góp một ý tưởng xanh
Phát biểu tại chương trình, nhà báo Vũ Minh Việt - Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, bảo vệ bầu không khí và ứng phó với biến đổi khí hậu là hai nhiệm vụ có quan hệ chặt chẽ. Giảm phát thải, sử dụng năng lượng và tài nguyên hiệu quả, lựa chọn lối sống xanh không chỉ cải thiện chất lượng không khí mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Nhà báo Vũ Minh Việt nhấn mạnh: “Khi trẻ em và thanh niên được cung cấp kiến thức, được trao cơ hội và được lắng nghe, các em có thể chủ động phát hiện vấn đề, kể những câu chuyện của chính mình và đề xuất các sáng kiến thiết thực cho môi trường”.
Đại diện UNICEF Việt Nam, ông Lý Phát Việt Linh - Chuyên gia Chương trình Biến đổi khí hậu, Giảm nhẹ rủi ro thiên tai, Ứng phó khẩn cấp, cho rằng trẻ em cần được tạo cơ hội tham gia, được lắng nghe và trực tiếp đóng góp các ý tưởng, giải pháp cho những vấn đề môi trường có ảnh hưởng tới tương lai của chính mình.
Qua những tác phẩm và sáng kiến của chương trình, trẻ em và thanh niên cho thấy các bạn không chỉ là người chịu tác động của ô nhiễm môi trường, mà còn có thể trở thành những người quan sát, kể chuyện, sáng tạo và tạo ra thay đổi từ gia đình, trường học đến cộng đồng.
Gần 4.000 câu chuyện của học sinh
Thử thách sáng tạo “Em kể chuyện không khí” dành cho học sinh từ 6-18 tuổi nhận 3.928 tác phẩm, trong đó 2.976 tác phẩm hợp lệ, đến từ 31 tỉnh, thành phố. Có 314 bạn thuộc nhóm yếu thế tham gia. Hơn 11.600 thành viên tham gia cộng đồng trực tuyến của chương trình, với trên 715.000 lượt xem, tương tác.
Các bạn kể câu chuyện về không khí bằng tranh vẽ, poster, video, bài viết, flipbook hay sản phẩm đồ họa số. Giải Nhất cá nhân thuộc về Nguyễn Phương Nghi, trường Tiểu học Tân Yên 2, với tác phẩm “Hãy để không khí được mỉm cười”. Hai giải Nhì được trao cho Nguyễn Hà Dương, trường Tiểu học Vĩnh Hưng và Phạm Ánh Bình, trường THCS Long Mỹ.
Ở sân chơi dành cho sinh viên, Cuộc thi “Sáng tạo trẻ - Hành động vì bầu không khí trong lành” nhận 103 hồ sơ, với 96 đội hợp lệ đến từ khoảng 70 trường đại học và 376 sinh viên tham gia. Sáu đội xuất sắc vào Chung kết gồm uBreath, Blue Sky, SPEI, Dust Guardians, Green Tab và Carbon Zero Warriors.
Giải Nhất thuộc về đội uBreath với dự án “Smart Campus Air Shield”, xây dựng hệ thống giám sát chất lượng không khí trong trường học bằng mạng lưới cảm biến IoT kết hợp AI. Đội SPEI giành giải Nhì với phần mềm kiểm kê phát thải cảng biển ứng dụng AI; đội Blue Sky nhận giải Ba với ứng dụng “Vietnam AirGuard” dự báo chất lượng không khí.
Từ một bức tranh của bạn nhỏ đến những giải pháp ứng dụng AI, IoT của sinh viên, chương trình đã tạo thêm không gian để thế hệ trẻ biến kiến thức và sự quan tâm tới môi trường thành những hành động cụ thể. Những ý tưởng được kỳ vọng tiếp tục được hoàn thiện, lan tỏa trong gia đình, nhà trường và cộng đồng, góp phần giữ bầu trời xanh và môi trường sống trong lành cho trẻ em.
