Dưới ánh trăng vàng rộm đường làng tháng Tám, tôi lon ton chạy theo bố ra đình làng. Từng câu đồng dao bố hát làm tâm hồn tôi nao nức. “Ông trẳng ông trăng/ Xuống chơi với Bụt/ Ông Bụt cho chùa/ Xuống chơi với vua/ Ông vua cho lính…”. Tôi cứ vừa vội theo bố, vừa nghển cổ nhìn khoảng trời vằng vặc, chân thành mời gọi: “Ông trăng xuống chơi với cháu, cháu cho ông cả cái đèn ông sao”. Bố cười: “Sao con không nghĩ cách chạm tay tới bầu trời có ông trăng kia?”
Tôi yêu khoảng trời có lẽ bắt đầu từ đó. Khoảng trời quê, tôi nghĩ cũng giống như dưới mặt đất này. Khi hai bố con chúng tôi cuốc bãi cuối chiều, khoảng trời vần vũ từng thớ mây như tấc đất lật lên sau nhát cuốc của lão nông cần mẫn. Buổi sáng, hai bố con phơi thóc, sân dưới nhà vàng tươi, trên kia, sân trời, ai cũng phơi nắng vàng khắp chốn.
Bốn bề quê tôi là núi, là đồi. Tuổi thơ tôi chưa bao giờ đi hết núi, đi ra khỏi đất đồi quê bãi. Những vùng trời phía xa có sức hấp dẫn mãnh liệt. Buổi sáng, mỗi khi mở cửa sổ, luồng khói lớn từ các nhà máy chuyển động từng dòng thẳng đứng ở phía đông khiến tôi liên tưởng tới cột chống trời. Buổi tối, tôi ngồi giữa sân ngắm ánh điện đủ sắc cầu vồng nhuộm xốn xang cả khoảng trời thành phố phía tây. Đôi bàn chân nhỏ bé muốn đi xa, đôi tay muốn vươn cao chạm tới những khoảng trời mới đầy khát vọng.
Dù cái tổ có ấm êm đến mấy thì khi đôi cánh đã cứng cáp, con chim vẫn muốn bay xa. Tôi tạm biệt khoảng trời ấp ôm làng mạc, núi đồi, vườn tược thân thương ra khoảng trời thành phố. Tôi leo lên tòa nhà cao nhất thành phố, rướn tay mời gọi, tưởng chừng khoảng trời sẽ gần mình hơn. Nhưng không, những ống khói đen từ các nhà máy suốt thời gian dài đã đẩy bầu trời xa mặt đất hơn. Tiếng xe cộ, những ô cửa kín rèm, dòng người chen chúc… mấy ai còn yêu khúc song ca của gió trời, ai hàn huyên với bầu trời mỗi đêm, ai bình yên ngắm bầu trời buổi sáng? Bất chợt tôi nhận ra, bầu trời gần hay xa không do nơi tôi đứng mà khoảng cách được đo bằng trái tim.
Tôi cố gắng tham gia nhiều hội thảo về môi trường, làm sản phẩm về biến đổi khí hậu, là thành viên tích cực của cộng đồng Sống xanh, đi tình nguyện nhặt rác… Tôi hy vọng bầu trời thành phố sẽ gần tôi hơn, bởi tôi cũng yêu bầu trời thành phố như bầu trời quê tôi. Những chuyến tình nguyện xa, tiếp xúc với các em nhỏ, tôi luôn say sưa kể chuyện về những khoảng trời nơi tôi đã đi qua. Yêu mến những khoảng trời khác nhau sẽ khiến các em có ước mơ, động lực đi xa và cống hiến.
Sắp đến Rằm Trung thu, đang ngồi cửa phòng trọ ngắm vầng trăng sáng thì tôi nhận được điện thoại của bố: “Này con gái, mấy hôm nữa là Rằm tháng Tám đấy, có về đi rước đèn ông sao rồi nghe bố hát đồng dao không?” Trái tim tôi bỗng dưng bổi hổi. Đã lâu tôi chưa về khoảng trời nhỏ quê nhà. Về với bố, về với “ổng trẳng ông trăng” ngày Rằm tháng Tám thôi. Nơi ấy là khoảng trời đẹp nhất của tôi!
Bùi Thị Xuân Chinh
