Thực trạng này khiến nhiều phụ huynh lo lắng và đặt ra câu hỏi: làm thế nào để giúp trẻ em giảm cân hợp lý, phù hợp với từng độ tuổi, để các em có được nền tảng sức khỏe tốt nhất trong tương lai?
Thực tế không tồn tại một con số tuyệt đối về cân nặng mà mọi trẻ em đều cần đạt để được coi là khỏe mạnh. Cân nặng lý tưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chiều cao, giới tính, độ tuổi và cả yếu tố chủng tộc. Tuy nhiên, về nguyên tắc, hầu hết trẻ em không cần phải giảm cân. Thay vào đó, mục tiêu hợp lý hơn là duy trì cân nặng hoặc tăng cân chậm hơn so với tốc độ phát triển thông thường.
Từ 1 đến 6 tuổi
Với trẻ em từ 1 đến 6 tuổi, mục tiêu là giữ nguyên cân nặng hoặc để các em tăng với tốc độ chậm. Ở độ tuổi này, cha mẹ đóng vai trò định hướng quan trọng. Một ngày nên có ít nhất 60 phút vận động, có thể chia nhỏ thành nhiều lần. Bữa ăn cần đa dạng với nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn. Cần loại bỏ đồ uống có đường và thay thế bằng nước lọc hoặc sữa ít béo.
Ba bữa chính và hai bữa phụ mỗi ngày sẽ giúp trẻ em không bị quá đói và ăn quá nhiều trong một bữa. Phụ huynh nên bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn của gia đình, đồng thời trao đổi với trẻ em để các em hiểu và hứng thú với việc thay đổi thói quen.
Từ 7 đến 10 tuổi
Ở độ tuổi từ 7 đến 10, trẻ em bắt đầu có quan điểm riêng nhưng vẫn cần sự hướng dẫn từ cha mẹ. Đây là giai đoạn vàng để hình thành những thói quen ăn uống lành mạnh cho cả đời. Phụ huynh nên chủ động loại bỏ đồ ăn vặt ra khỏi bếp, thay vào đó là trái cây và các thực phẩm lành mạnh. Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử, vì thời gian trước màn hình thường đi kèm với ít vận động.
Trẻ em cần vận động khoảng một giờ mỗi ngày, có thể là đi bơi, chơi thể thao, đạp xe… Cha mẹ nên để trẻ em cùng tham gia vào quá trình chuẩn bị bữa ăn, từ lên thực đơn đến nấu nướng. Khi trẻ em có quyền lựa chọn, các em sẽ cảm thấy hào hứng và chủ động hơn trong việc ăn uống. Ngoài ra, nếu cả gia đình cùng thực hiện lối sống lành mạnh, trẻ em sẽ không cảm thấy bị "cô lập" vì cân nặng của mình, đồng thời dễ dàng hình thành thói quen tích cực nhờ vào sự làm gương của cha mẹ.
Từ 11 đến 17 tuổi
Với nhóm tuổi từ 11 đến 17, mục tiêu vẫn là duy trì cân nặng hoặc tăng chậm trong giai đoạn phát triển chiều cao. Sau dậy thì, nếu cần thiết, trẻ em có thể giảm từ 0,5 đến 1 kg mỗi tuần nhưng cần có sự hướng dẫn của bác sĩ. Đây là giai đoạn các em rất nhạy cảm về mặt tâm lý, dễ bị ảnh hưởng bởi ngoại hình. Phụ huynh cần tránh nhận xét tiêu cực, thay vào đó hãy trò chuyện cởi mở về sức khỏe và lối sống lành mạnh.
Những bữa ăn cùng gia đình càng trở nên quan trọng khi trẻ em bước vào tuổi thiếu niên. Một nghiên cứu chỉ ra rằng những em ăn cùng gia đình ít nhất ba lần mỗi tuần có khả năng chọn thực phẩm lành mạnh cao hơn 24%. Nếu trẻ em chia sẻ mong muốn được giảm cân, cha mẹ cần tìm hiểu lý do và giúp trẻ em hiểu rằng sức khỏe mới là điều quan trọng nhất, không phải ngoại hình.
Gia đình có thể hỗ trợ bằng cách xây dựng chế độ ăn lành mạnh, loại bỏ thực phẩm không tốt và tăng cường vận động cùng con. Trẻ em ở độ tuổi này cũng cần 60 phút hoạt động thể chất mỗi ngày, có thể chia thành nhiều khung giờ nhỏ. Thay vì chạy nhảy như trẻ nhỏ, các em có thể lựa chọn các môn như khiêu vũ, võ thuật, bóng đá, bóng rổ… Cùng với việc giới hạn sử dụng thiết bị điện tử, cha mẹ cũng cần làm gương bằng cách giảm thời gian sử dụng của bản thân, từ đó khuyến khích trẻ em tham gia vận động.
| Việc giảm cân cho trẻ em thừa cân là một hành trình dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn, thấu hiểu từ phía gia đình. Khi được đồng hành và định hướng đúng cách, trẻ em không chỉ đạt được cân nặng hợp lý mà còn hình thành được thói quen sống lành mạnh và tư duy tích cực, từ đó phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần trong tương lai. |
