Cái chớm lạnh đầu mùa thật ngọt ngào. Nó chưa đủ rét để ai đó mở tủ tìm những chiếc áo ấm dày dặn với sặc sỡ sắc màu đủ làm ấm cả một khoảng trời. Nhưng, nó cũng nhắc nhở người ta phải mang theo chiếc áo khoác nhẹ mỗi buổi sớm mai hay mỗi lúc khuya về. Những cơn gió đầu mùa cũng thật dễ thương. Nó không làm ai sợ mà chỉ để gieo và trong lòng mình nỗi niềm nhung nhớ bâng khuâng.
Hãy nhìn xem! Hình như đã có lác đác những chiếc lá mơ màng rời cành sau đợt gió lạnh đầu mùa. Âm thanh của tiếng lá rơi khẽ khàng chạm vào đường quê rất nhẹ. Dưới cái nắng nhạt của chiều, những chiếc lá như vẫn muốn vươn mình dâng chút ánh sáng vàng lấp lánh trước khi về với đất. Thả ánh mắt vào vàng tươi sắc lá, có thể bất chợt bắt gặp lấp ló mấy quả sấu già chín rục, đỏ sậm còn sót lại như gói cả những ngọt ngào của ngày thu đem tặng cho mùa đông. Và dẫu ai đó còn nao nao vương vấn với vị sấu cuối thu thơm nưng nức, hương cỏ mật đã len trong gió để nhắc về những ngày tháng Mười thật êm đềm.
Hương cỏ mật thơm lắm, nhất là khi đã được ủ qua hơi lửa và sương đêm. Mùi cỏ mật cũng đặc biệt thơm giống mùi mía nướng. Thật nhạy cảm còn nhận ra mùi của sương sớm, mùi của đồng quê phảng phất. Áp cỏ mật lên môi, nhắm mắt lại, như có một trái cây chưa rõ tên, thật chín, thật mọng, thật ngọt mát kề bên. Cỏ mật cũng rất lạ, chỉ lớn nhanh khi trời bắt đầu lạnh giá. Còn nhớ suốt những ngày thơ bé, lũ nhóc nhổ cỏ mật đem về gói vào chiếc khăn tay nhỏ. Cũng có khi là mấy nhành cỏ mật ép trong trang vở để rồi sau buổi tan trường mỗi đứa lại đem khoe bụi cỏ mật đã dấm từ hôm trước xem trang vở nào thơm nhất, tay đứa nào thơm hơn…
Cỏ mật ơi, những năm tháng tuổi thơ của mỗi đứa trẻ quê vẫn ngọt thơm mỗi lúc đông về. Nên có đứa vẫn mơ màng đưa bàn tay mình lên tìm hương cỏ mật để được miên man trôi trong những giấc mơ cổ tích còn thơm hương cỏ của đồng quê ngày trở gió. Và ký ức lại chạm vào ký ức để nhắc ta nhớ đến bàn tay thô ráp của bà hơ vào hơi lửa cho ấm rồi áp vào hai má đứa cháu sau buổi học về. Đôi khi nỗi nhớ chạm cả vào chiếc áo đã cũ nhưng còn lành lặn dành cho đứa bạn để ta nhận từ đó một nụ cười ấm áp suốt những ngày giá rét.
Chiều mùa đông ở quê thật yên bình! Chỉ một hơi thở nhẹ cũng làm giật mình nàng chuồn chuồn đậu bên bờ dậu. Mây trời cũng thật lạ, chẳng còn trong veo, cao vời vợi mà xanh sẫm như một chiếc lồng bàn khổng lồ úp xuống rất thấp ôm lấy cánh đồng. Trải dài tới hút tầm mắt là những gốc rạ đang ngủ yên lành sau mùa thu hoạch. Thi thoảng, trong bụi cỏ hay vài gốc rạ có một chú cào cào lạc bầy, xếp cánh nép mình tránh rét. Cái rét tháng Mười mới chỉ rét ngọt thôi, nhựa sống của mùa đang được ủ lại cất sâu trong lòng đất đợi đến ngày gieo hạt.
Giống như một khoảng lặng trong một bản nhạc rộn rã âm thanh và sắc màu, không hối hả như mùa hè, không bâng khuâng, xốn xang như mùa thu, tháng Mười bình thản, chậm rãi đến và gieo những nỗi niềm thương mến trong sâu thẳm tâm hồn.
Thương nhớ lắm tháng Mười ơi! Hương cỏ mật như chiếc khăn vẫn quàng trong nỗi nhớ. Nhớ cơn gió đầu mùa luồn qua khe cửa nhắc ta rằng cái lạnh đã về. Thương nhớ lắm tháng Mười ơi! Tuổi thơ ta từng dang tay đón gió, ôm vào lòng để mơ về sự ấm áp nơi ngôi nhà thân yêu đón ta mỗi buổi chiều về. Thương nhớ lắm tháng Mười ơi! Khi ta biết lạnh là khi ta biết nhớ, biết chia sẻ và yêu thương!
Bảo Như
