Chatbot AI đang trở thành "người bạn" mới
Nếu vài năm trước, chatbot AI chủ yếu được dùng để trả lời câu hỏi hoặc hỗ trợ học tập thì hiện nay, nhiều nền tảng như Character.AI, PolyBuzz hay Talkie cho phép người dùng trò chuyện với những nhân vật có tính cách, giọng nói và câu chuyện riêng.
Theo The New York Times, nhiều bạn trẻ sử dụng chatbot như một hình thức giải trí sau giờ học. Có người nhập vai vào những cuộc phiêu lưu kỳ ảo, có người sáng tác truyện cùng AI, thậm chí tạo ra những nhân vật giống thần tượng hoặc nhân vật trong phim mình yêu thích.
Nghiên cứu của Đại học Sydney cũng cho thấy nhiều thanh thiếu niên mô tả việc sử dụng chatbot bằng từ "play" (chơi). Với các bạn, đó giống như một trò chơi kể chuyện tương tác, nơi mỗi cuộc trò chuyện đều có thể dẫn đến những tình huống hoàn toàn khác nhau.
Không chỉ để giải trí, nhiều bạn tìm đến chatbot khi cảm thấy buồn, căng thẳng hoặc gặp áp lực trong học tập. Theo khảo sát của Vodafone tại Anh, gần 1/3 số người từ 11-16 tuổi (trong số 2000 người tham gia khảo sát) đã từng sử dụng chatbot AI cho biết các bạn cảm thấy chatbot giống như một người bạn. Trong đó, nhiều bạn tìm đến chatbot để xin lời khuyên trong những tình huống khó khăn hoặc chia sẻ những lo lắng của mình.
Khi "người bạn ảo" trở nên quá quan trọng
Việc trò chuyện với AI không phải lúc nào cũng xấu. Chatbot có thể giúp luyện ngoại ngữ, gợi ý ý tưởng học tập, hỗ trợ viết lách hoặc đơn giản là mang lại cảm giác được lắng nghe.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng vấn đề xuất hiện khi người dùng dần phụ thuộc cảm xúc vào chatbot.
Theo tổ chức Common Sense Media, nếu dành quá nhiều thời gian trò chuyện với AI, một số bạn có thể giảm hứng thú giao tiếp với người thật, ngại chia sẻ với gia đình hoặc bạn bè vì cảm thấy chatbot luôn trả lời nhẹ nhàng và không phán xét.
Trong khi đó, Ủy ban An toàn điện tử Australia (eSafety) cảnh báo một số nền tảng AI vẫn chưa có đầy đủ cơ chế bảo vệ trẻ em. Một số chatbot có thể tự chuyển cuộc trò chuyện sang các chủ đề tình cảm hoặc nội dung tiêu cực và không phù hợp, dù người dùng không chủ động đề cập.
Điều quan trọng cần nhớ là chatbot chỉ hoạt động dựa trên dữ liệu và thuật toán. AI có thể tạo cảm giác rất giống một người bạn, nhưng không thực sự hiểu cảm xúc như con người. Vì vậy, lời khuyên của chatbot không phải lúc nào cũng chính xác hoặc phù hợp với mọi hoàn cảnh.
Dùng AI thông minh, đừng để AI "điều khiển" mình
Các chuyên gia cho rằng chatbot AI sẽ ngày càng trở thành một phần của cuộc sống. Thay vì tránh xa, điều quan trọng là học cách sử dụng công cụ này một cách hợp lý.
Bạn có thể xem chatbot như một trợ lý học tập, một người cùng sáng tạo câu chuyện hay luyện ngoại ngữ. Nhưng khi gặp những vấn đề quan trọng liên quan đến sức khỏe, cảm xúc hay các quyết định lớn, hãy chia sẻ với cha mẹ, thầy cô hoặc những người mà bạn tin tưởng.
Lưu ý, không nên cung cấp cho chatbot những thông tin cá nhân nhạy cảm như địa chỉ nhà, số điện thoại, mật khẩu hay các dữ liệu riêng tư khác để đảm bảo an toàn cá nhân nhé!
AI có thể là một công cụ rất thông minh, nhưng những người bạn thật, những cuộc trò chuyện ngoài đời và sự quan tâm từ gia đình vẫn là điều không một chatbot nào có thể thay thế.
