Trong nghiên cứu với 21.000 người tham gia ở độ tuổi 50 sống ở 13 nước châu Âu, các nhà nghiên cứu đã so sánh thói quen rất xấu của cơ thể, béo phì và ít tập thể dục thể thao với công việc, tuổi thọ, tình trạng hút thuốc và uống rượu của cha mẹ các tình nguyện viên khi họ còn nhỏ.
Kết quả cho thấy những thói quen của cha mẹ khi các tình nguyện viên 10 tuổi đã giải thích cho vấn đề sức khỏe khi trưởng thành từ 31-78% (chia trung bình là 50%). Nhà khoa học Sandy Tubeuf, ĐH Leeds, cảnh báo rằng kết quả nghiên cứu này cho thấy việc giảm cân hay bỏ thuốc lá ở 1 số người sẽ gặp khó khăn hơn.
Những nước có sức khỏe tốt nhờ thói quen tốt của cha mẹ là CH Séc (78%), Đức (72%), Tây Ban Nha (70%), Pháp (66%) và Áo (64%). Trong khi đó, các nước có sức khỏe kém hơn là Bỉ (31%), Netherlands (34%) và Thụy Sĩ (41%).
Tầm quan trọng của lối sống cha mẹ đối với sức khỏe con cái được giải thích bởi 2 cơ chế: Đầu tiên là điều kiện sống thiếu thốn khi nhỏ sẽ dẫn tới đói nghèo khi trưởng thành và tác động đầu tiên là đến sức khỏe. Và thứ hai là yếu tố di truyền.
Ngoài yếu tố di truyền qua các thế hệ, sức khỏe của cha mẹ có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của con cái thông qua việc truyền đạt các thói quen tốt và lối sống.
Nghiên cứu cho thấy, ở tất cả các nước (trừ Thụy Điển) nếu cha mẹ hút thuốc khi con còn nhỏ, trẻ nhiều khả năng cũng sẽ hút thuốc khi trưởng thành.
Một người sẽ thường béo phì nếu cha mẹ (ở Đức, Hi Lạp và Áo) hút thuốc và uống rượu khi nhỏ - Ở Đan Mạch, béo phì chỉ liên quan với các cha mẹ nghiện rượu; ở Pháp liên quan với cha mẹ hút thuốc.
Và nếu cha mẹ (Pháp) hút thuốc khi trẻ 12 tuổi thì trẻ có thể hút thuốc nhiều gấp đôi cha mẹ lúc trưởng thành. Các phát hiện này cho thấy cần có kế hoạch mới để cai thuốc lá hay giảm cân hiệu quả hơn.
Đặc biệt, bên cạnh các khuyến nghị ăn 5 khẩu phần rau trái mỗi ngày, cần có các hướng dẫn thúc đẩy con người có lối sống lành mạnh mà không đổ lỗi hay trì hoãn.
Hướng dẫn các con thói quen sống lành mạnh
- Tuyệt đối không được quên bữa sáng
Đa phần các bé khi bước sang lứa tuổi tiểu học thường bận rộn với lịch học nên thường mệt mỏi, ngủ dậy muộn mà thường xuyên ăn sáng qua loa, không chú trọng đến dinh dưỡng. Hoặc cha mẹ bận rộn mà được tự do ăn sáng, bé lại ăn uống theo sở thích hoặc nhịn ăn sáng để lấy tiền mua đồ chơi, đồ ăn vặt…
Tất cả những trường hợp này đều là nguyên nhân chính khiến bữa ăn sáng của bé không đảm bảo, dẫn đến bé thiếu hụt dinh dưỡng, hạ đường huyết, mệt mỏi, không tập trung khi học… Hậu quả là bé sẽ học kém và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
- Hãy cổ động, khích lệ con chơi thể thao
Trẻ em ngày nay thường thích chơi điện tử hơn là vận động ngoài trời. Điều này là hoàn toàn không tốt, bởi lười vận động sẽ khiến hệ cơ và xương của trẻ không phát triển hết mức và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Do đó, mẹ cần khuyến khích trẻ vận động nhiều hơn để có thể phát triển toàn diện.
- Hình thành thói quen tốt mỗi ngày
Hình thành thói quen đọc sách là việc làm không khó nhưng cũng không phải dễ. Thói quen này nếu xây dựng ngay từ bé sẽ quyết định đến khả năng đọc sách trong suốt thời gian dài của cuộc sống. Ngay từ khi con còn nhỏ, mẹ hãy cố gắng tạo lập thói quen này cho con bởi đọc sách mỗi ngày giúp con mở mang đầu óc, con có thể học hỏi được nhiều thứ đơn giản từ những mẩu chuyện hay những hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu.
Minh Phương (tổng hợp)
