Tự kỷ (hay rối loạn phổ tự kỷ- ASD) là nhóm bệnh lý do những bất thường về mặt cấu trúc hoặc chức năng não bộ. Bệnh tự kỷ có thể xảy ra ở bất kì cá nhân nào, độ tuổi nào, không phân biệt giới tính, chủng tộc, giàu nghèo hay địa vị trong xã hội. Tuy nhiên, số lượng mắc tự kỷ nhiều nhất trong xã hội ngày nay chính là trẻ em.
Đặc trưng của chứng tự kỷ ở trẻ em đó là suy giảm trong giao tiếp và phản xạ xã hội. Những biểu hiện này xuất hiện ngay từ những năm đầu đời, thường là trước 3 tuổi và phát triển dần dần. Theo thống kê của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ) cứ 68 trẻ em thì có 1 trẻ mắc chứng tự kỷ. Trong đó số bé trai bị tự kỉ nhiều gấp 4-5 lần bé gái.
Nguyên nhân của bệnh tự kỷ là do đâu?
Đây là vấn đề được nói đến rất nhiều không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước khác trên thế giới. Về nguyên nhân của bệnh tự kỷ, đã có rất nhiều giả thuyết được đưa ra nhưng vẫn chưa được các nhà khoa học kết luận một cách toàn diện, đầy đủ.
Trước đây, người ta cho rằng bệnh tự kỷ sinh ra do yếu tố tâm lý, môi trường, cách nuôi dạy của cha mẹ hoặc thậm chí là một số bệnh lý của người mẹ trong thời kì thai nghén đã dẫn đến tự kỷ ở trẻ em. Và trong nghiên cứu mới đây được đánh giá là lớn nhất từ trước đến nay về căn bệnh này, các nhà khoa học đã thực sự tìm ra nguyên nhân.
Họ tiến hành nghiên cứu trên hơn 2 triệu trẻ em đến từ 5 quốc gia Đan Mạch, Phần Lan, Thụy Điển, Israel và Tây Úc sinh từ ngày 1 tháng 1 năm 1998 đến ngày 31 tháng 12 năm 2011 và đã xác định được lý do lớn nhất có khả năng gây tự kỷ chính là gene di truyền.
Theo kết quả được công bố trên tạp chí khoa học JAMA Psychiatry, mẫu phân tích bao gồm 2.001.631 cá nhân, trong đó có 1.027.546 (51,3%) là nam. Trong số toàn bộ mẫu, 22.156 mẫu được chuẩn đoán mắc ASD. Tỷ lệ trẻ mắc bệnh phụ thuộc vào gene di truyền là 80%, trong khi các tác động bên ngoài chỉ chiếm khoảng 20% rủi ro. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chứng minh các yếu tố đến từ người mẹ như cân nặng, rối loạn hormone, đứa trẻ được sinh mổ … dường như không liên quan hoặc có rất ít ảnh hưởng đến sự hình thành của ASD. Trong nghiên cứu lần này tuy yếu tố di truyền mang lại tỷ lên cao hơn cả nhưng các nhà khoa học vẫn chưa thể tìm ra gene thực sự chịu trách nhiệm cho việc hình thành căn bệnh này.
Đây không phải là lần đầu tiên khoa học chỉ ra mối liên hệ giữa bệnh tự kỷ và gene di truyền. Trong một nghiên cứu năm 2016 trên các cặp sinh đôi cũng đã kết luận gene di truyền chịu trách nhiệm 64%- 91% khả năng gây tự kỷ, nhưng chưa có nhiều bằng chứng.
Cách phòng ngừa tự kỷ ở trẻ em
Đầu tiên, việc mà chúng ta cần nhẫn nại nhất đó là trò chuyện với trẻ ngay từ khi biết nói. Nếu có thể, hãy nói chuyện với chúng bất cứ lúc nào, dạy trẻ nghe nhạc, hát hò sẽ giúp chúng năng động hơn, chúng sẽ thích nói nhiều hơn và có thể hoạt bát, hình thành tư duy ngay từ nhỏ.
Ngoài ra, bạn không nên cho trẻ tiếp xúc với các thiết bị tivi, máy tính, điện thoại quá nhiều vì đây là sự giao tiếp một chiều, trẻ sẽ không chịu nói, lâu dẫn sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Cuối cùng, hãy để trẻ em tham gia vào càng nhiều hoạt động tập thể càng tốt. Sự tiếp xúc, giao lưu với bạn bè sẽ giúp tránh tình trạng tự kỷ phát sinh. Đừng bó buộc trẻ em quanh quẩn không không gian nhỏ bé của ngôi nhà, hãy để trẻ em ăn khỏe, chơi vui chứ đừng áp đặt mọi thứ mình muốn lên các bạn nhỏ.
Bạn luôn luôn phải nhớ rằng, người lớn đã từng là trẻ em nhưng trẻ em chưa bao giờ là người lớn.
