Thuở tôi bé lũn cũn, chân đất chạy quanh xóm nhỏ, quê tôi nghèo lắm. Vào những khi mưa dầm, nước nổi, đường đất sình lầy xe đò không đi nổi. Cả xóm cũng chẳng có nhà nào biết đến giếng khoan hay nước máy. Bởi vậy, con sông là một phần quan trọng trong cuộc sống của mỗi người dân quê.
Tôi vẫn nhớ như in con sông như dải lụa mềm chảy giữa những vườn rau, uốn mình qua bạt ngàn vườn cây xanh ngắt với hàng dừa nghiêng mình trong nắng, những cánh đồng trĩu hạt.
Ngồi trong nhà hay tha thẩn ngoài vườn, chúng tôi vẫn nghe tiếng sóng vỗ ì oạp vào bờ như một khúc nhạc êm dịu len lỏi tưới mát tâm hồn. Xa xa ngoài bến sông, lúc nào cũng rộn rã tiếng cười nói, tiếng mọi người í ới gọi nhau. Con sông dường như là một người bạn lớn, là nhân chứng cho mọi buồn vui của người dân chân chất quê tôi.
Với riêng bầy trẻ thơ, sông gắn bó và làm ấm lòng biết bao con tim bé nhỏ. Nhớ ngày xưa vào mùa hè khi sách vở đã xếp lại rồi, lũ trẻ chúng tôi cả trai lẫn gái tụ tập chơi trốn tìm, bịt mắt bắt dê, chơi nhảy dây, đánh bi, đánh đáo… Chơi đùa chán lại ùa ra sông tắm, đứa nào lội giỏi cứ thế nhảy xuống sông, đứa nào nhát gan thì ôm theo cây chuối, trái dừa khô (dừa điếc) để tập bơi. Rồi cứ mỗi buổi trưa hè nóng nực đám trẻ trong xóm đều tập trung xuống bến mà ngụp, lặn chơi trò bắn súng, đuổi bắt làm náo động cả một khúc sông.
Thỉnh thoảng có thuyền máy chạy qua, sóng vỗ mạnh làm tụi nhỏ hụt chân uống cả một bụng nước đầy, vậy mà không có đứa nào bỏ cuộc vì sợ hãi. Có lẽ vì chơi với sông từ nhỏ nên chúng tôi đứa nào cũng bơi lội rất giỏi, biết lặn ngụp như những chú cá heo đang làm xiếc.
Vào những đêm trăng sáng, bà tôi giăng võng vào hai cây dừa ở mé sông để nằm còn bọn trẻ tụi tôi thì trải chiếu ngẩng mặt lên trời ngắm trăng. Chiều lũ cháu nhỏ, bà hay chuẩn bị nào thì khoai luộc, bắp rang, nào thì tét, bánh bèo… Chúng tôi vừa ăn vừa nghe bà kể chuyện ngày xưa, đứa nào cũng như nuốt lấy từng lời bà nói.
Gió từ phía sông thổi vào mát rượi. Ánh sáng dìu dịu, ngọt ngào của trăng in trên từng ngọn cây, cọng cỏ. Trên sông nước vẫn nhẹ nhàng trôi, in bóng trăng lấp lánh. Ôi! Dòng sông ôm ấp biết bao kỷ niệm, biết bao khát khao của những tâm hồn bé nhỏ. Những buổi sớm đẹp trời, nhìn ánh bình minh chan hòa trên mặt sông thấy ấm áp, đẹp dịu dàng làm sao! Những lúc như thế, tôi thấy con sông quê tôi vừa yên bình, trầm lắng vừa bình dị như tâm hồn của người dân quê mình.
Ai cũng có một tuổi thơ để nhớ. Tôi đã có tuổi thơ gắn bó với con sông quê hương thật đơn sơ nhưng xiết bao gần gũi, thân thiết và tuyệt vời như thế đấy! Con sông đã nuôi biết bao hoài bão, ước vọng của tuổi trẻ và luôn nhắc thầm nỗi nhớ trong tôi!
Như Uyên
(22A Ngô Hữu Hạnh, An Hội-Ninh Kiều, TP. Cần Thơ)
