Ở đâu có cỏ
Là có dế thôi
Khi dế rong chơi
Lan man cỏ dắt
Chỉ cỏ mới biết
Nơi dế chào đời
Mái nhà của dế
Cỏ xanh màu trời
Đời cỏ dãi dầu
Chỉ mình dế biết
Đời cỏ dài lâu
Vững bền như đất
Ri...ri... điệp khúc
Cỏ nằm lắng nghe
Bạc râu chú dế
Vẫn còn say mê
Em ngồi bờ đê
Trăng lên bát ngát
Tiếng dế ri...ri...
Ngỡ là cỏ hát.
Vũ Duy Chu
Tuổi thơ các em vẫn thường có một chú dế thấp thoáng trong cỏ xanh rồi bỗng nhiên trở thành bạn bè với chúng ta lúc nào không biết.
Dế và cỏ, như một cặp đôi thân thiết, gắn bó với nhau trọn đời. Ở đâu có cỏ/ Là có dế thôi/ Khi dế rong chơi/ Lan man cỏ dắt. Dế và cỏ sinh ra, có mặt trên đời là để cho nhau, vì nhau. Cỏ chính là “quê hương”, là “làng quê” của dế. Thú vị hơn, cỏ còn dắt dế rong chơi. Bạn dế nào mà chẳng ham chơi, thích lang thang đây đó chứ, nhưng đi đâu, về đâu thì chú ta cũng chưa bao giờ xa cách cỏ xanh. Tình cảm của họ bền chặt biết bao nhiêu.
Trên ý tưởng chủ đạo đó, tác giả Vũ Duy Chu bằng phép nhân cách hóa đã làm rõ thêm mối quan hệ giữa cỏ với dế. Sinh ra, dế đã được cỏ đón chào che chở. Chỉ cỏ mới biết được đâu là nơi chào đời của dế. Hình ảnh thơ đẹp quá: Mái nhà của dế/ Cỏ xanh màu trời. Sự liên tưởng trong thơ vô hạn và nó mở ra những không gian mới bao la. Sắc xanh của cỏ được ví với màu trời, làm cho ta bất chợt nhớ tới câu thơ tả cảnh mùa xuân của nhà thơ Nguyễn Du: Cỏ non xanh tận chân trời...
Một tình cảm đẹp bao giờ cũng do đôi bên bồi đắp và nuôi dưỡng. Các em đừng quên điều ấy nhé! Cỏ hiểu dế bao nhiêu thì dế cũng thấu tỏ cỏ bấy nhiêu: Đời cỏ dãi dầu/ Chỉ mình dế biết/ Đời cỏ dài lâu/ Vững bền như đất. Dế hiểu về cỏ như thế, thật không sai chút nào; những ngọn cỏ thấp bé có sức sống vô cùng mãnh liệt. Giữa cỏ và dế luôn có sự đồng điệu, tri âm, không ai che khuất, lấn át ai mà tâm hồn đôi bạn đã hòa làm một: Ri...ri...điệp khúc/ Cỏ nằm lắng nghe/ Bạc râu chú dế/ Vẫn còn say mê.
Có lẽ vì thế mà trong cảm nhận của tuổi thơ, cỏ và dế là bản hòa ca trong trẻo bình yên nhất. Em ngồi bờ đê/ Trăng lên bát ngát/ Tiếng dế ri...ri.../ Ngỡ là cỏ hát. Hình ảnh ấy, âm thanh ấy dệt nên khúc ca thanh bình êm dịu của những làng quê Việt Nam yêu dấu.
