Những con số biết nói
Bác Lê Xuân Trung - Chủ tịch Hội đồng quản trị Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET) cho biết, theo số liệu khảo sát của Cục trẻ em nay là Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam sử dụng Internet hằng ngày, với thời gian trung bình từ 5 đến 7 giờ mỗi ngày. Ở nhóm học sinh trung học, thời lượng sử dụng Internet có thể còn cao hơn. Không gian số mang đến tri thức, cơ hội sáng tạo và kết nối toàn cầu, nhưng cũng đi kèm nhiều rủi ro không thể xem nhẹ.
Theo số liệu được chia sẻ tại chương trình, khảo sát của Bộ GD&ĐT năm 2024-2025 cho thấy 67% học sinh THPT từng trải qua căng thẳng cực độ, 30% có dấu hiệu trầm cảm. Một số nghiên cứu khác cũng cho thấy khoảng 34% học sinh, sinh viên cảm thấy áp lực bởi mạng xã hội và gần 30% từng bị bắt nạt trực tuyến ít nhất một lần.
Những nguy cơ trẻ em gặp phải trên không gian mạng
Đại úy Đinh Thị Như Hoa - cán bộ Trung tâm Huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an chia sẻ về 3 nguy cơ, cũng là 3 “chiếc bẫy” phổ biến mà thanh thiếu nhi có thể gặp trên môi trường mạng.
Bẫy thứ nhất là giả danh người thân hoặc người mà các bạn tin tưởng. Đối tượng lừa đảo có thể tạo tài khoản giả, sử dụng hình ảnh, thông tin của người quen để liên hệ, khiến học sinh mất cảnh giác và làm theo chỉ dẫn.
Bẫy thứ hai là những lời mời nhận quà, vé xem ca nhạc, vé tham dự sự kiện có người nổi tiếng hoặc các phần thưởng hấp dẫn. Sau đó, đối tượng yêu cầu người nhận xác nhận thông tin, nhấp vào liên kết lạ hoặc thực hiện các bước theo hướng dẫn.
Bẫy thứ ba là việc đối tượng lừa đảo đánh vào tâm lý sợ hãi, tạo áp lực và tìm cách cô lập các bạn khỏi người thân. Khi rơi vào trạng thái hoảng loạn, trẻ em có thể mất khả năng bình tĩnh đánh giá tình huống và làm theo yêu cầu của đối tượng lừa đảo.
Cô Nguyễn Như Quỳnh - Giám đốc nghiên cứu Chống Lừa Đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia Việt Nam (NCA) khuyến cáo, để tránh cạm bẫy trên không gian mạng, học sinh cần hình thành thói quen dừng lại và xác minh thông tin: “Nếu thấy nghi ngờ, các bạn nên dừng lại, kiểm tra xem thông tin có thực sự đúng hay không và có thể hỏi người lớn để xác minh”.
|
Hòm thư “Điều chúng em muốn nói” Tại trường Tiểu học và THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, TP. Hà Nội), nhà trường triển khai mô hình hòm thư “Điều chúng em muốn nói”. Qua những lá thư, thầy cô có thể nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của học sinh, kịp thời tư vấn, giải đáp thắc mắc và hỗ trợ tâm lý. Cô Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, có những chuyện người lớn nghe qua tưởng rất nhỏ nhưng với học sinh lại là vấn đề không hề nhỏ. Đó có thể là việc bị bạn kỳ thị ngoại hình trên mạng xã hội; áp lực từ cha mẹ; bị so sánh với anh chị em hoặc bạn bè; những khúc mắc trong lớp học, chuyện tình cảm tuổi học trò hay cảm giác không được ai thấu hiểu. Phía sau những câu chuyện tưởng như vụn vặt ấy là một mong muốn rất giản dị của học sinh: “Con muốn người lớn hiểu con hơn và nghe con nói”. Theo cô Vân Hồng, điều học sinh thực sự cần là người lớn dành thêm thời gian, kiên nhẫn lắng nghe và tạo cảm giác an toàn để các bạn có thể nói ra những điều đang chất chứa trong lòng. |
