Muỗi Aedes, loài muỗi vằn vốn là tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết, cũng chính là nguồn lây truyền bệnh chikungunya.
Muỗi vằn thường trú ẩn ở các góc tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi, đồ dùng… Chúng sinh sản tại các ao, vũng nước hoặc dụng cụ chứa nước sạch như bể, chum, vại, giếng, hốc cây, cũng như đồ phế thải đọng nước như lọ hoa, lốp xe, vỏ dừa. Loài muỗi này phát triển mạnh vào mùa mưa, với chu kỳ sinh sản khoảng 10-15 ngày và lặp lại liên tục.
Bộ Y tế khuyến nghị ba nhóm biện pháp chính: loại bỏ nơi sinh sản của muỗi; sử dụng các biện pháp xua đuổi và diệt muỗi; phun hóa chất khi cần thiết. Cụ thể, cần đậy kín các dụng cụ chứa nước, thả cá vào bể và giếng để diệt lăng quăng, thay rửa dụng cụ chứa nước hằng tuần, thu gom và tiêu hủy phế thải đọng nước, lật úp vật dụng không sử dụng, cho muối hoặc dầu vào bát kê chân chạn.
Muỗi vằn cái đốt người chủ yếu vào ban ngày, mạnh nhất vào sáng sớm và chiều tối. Người dân nên mặc quần áo dài tay, ngủ màn kể cả ban ngày, sử dụng bình xịt, nhang muỗi, vợt điện, rèm che hoặc lưới chắn cửa. Có thể bôi thuốc chống muỗi lên da hoặc quần áo theo hướng dẫn; dùng màn tẩm hóa chất cho trẻ em, người già, người bệnh. Người mắc bệnh do muỗi truyền cần chủ động tránh muỗi đốt để hạn chế lây lan.
Các gia đình cần phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng dịch, thực hiện đúng kỹ thuật, nồng độ và thời điểm để đạt hiệu quả, tránh nguy cơ muỗi kháng thuốc. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong thời gian bùng phát dịch, có thể phun diệt muỗi trưởng thành, xử lý bề mặt quanh vật chứa và nguồn nước để tiêu diệt ấu trùng, nhằm kiểm soát quần thể muỗi trong tình huống khẩn cấp.
